ZITHAL LILI

Giltzapeko letra jorra.

2011-03-19T18:13:00.001+01:00

“Seacliffeko ospitalean eman nituen sei asteak, inoiz izango zenik ere uste ez nuen leku hartan, zoramenaren izugarrikeriaren ikasgai laburtu bat izan ziren. Han igarotako lehen uneetatik jakin nuen ezingo nintzela itzuli nire usuko bizitzara, ezingo nuela ahaztu ikusitakoa. Beste eraikin batzuetan bakartutako jendeek ez zuten izenik, ez iraganik, ez etorkizunik, giltzapetutako oraina besterik. Orain-lur betierekoa, ortzemugarik gabea.”

Janet Paterson Frame idazlle zeelandaberritarraren hitzok espetxeratu berritan nik neuk sentitua oso ondo islatzen dute. “Baina zer da izugarrikeria hau?”, “Nola liteke hain jendarte garatua omen den honetan, tamainako krudelkeria instituzionalizatua existitzea?”. Lehendik ere euskal presoekiko elkartasun taldetan aritua nintzen, espetxea beraz ez zen errealitate arrotz bat niretzat; baina espetxea zer den, zinez, presoak soilik daki. Kanpoan dagoenak enpatia senti dezake eta sinpatiaz jokatu, presoaren hurbilekoek espetxearen ondorioak sufritzen dituzte eta hala ere giltzaperatuaren pairamena oso esperientzia intimoa da, hain zuzen norbere intimitatea baita bertan urratzen dena.

Lehen kontaktua are izugarria iruditu zitzaidan, Lyionen espetxeratu bait ninduten, hau da, Lyon hiriaren erdi-erdian zegoen espetxean. Sufrimenduaren alimaleko monumentua, hiriko tren geltokiari pega-pega eginda, kaletarren sudurpean. Gaiaren inguruan nuen ejjakintasunaz jabetuta, lehen bulkada: “hau, min guzti hau, kontatu beharra dago.” Hain justu, edozein sorkuntza lan zer edo zer kontatzeko behar batean oinarritzen dela esan liteke, zerbait adierazteko behar gorria, erraietan dugun zera kanporatu ezean ezinegona lehenik eta itolarria gero sentitzerainokoa. Lyonen argi sumatu nuen, estreinakoz, espetxea inguratzen duten murruek barrutik kanporako baino kanpotik barrurako norabidean betetzen dutela beren funtzioa. Murruok, ihesaldiak ekiditeko baino, barruko izugarrikeria ezkutatzeko eraikiak direla.

Horrela beraz, espetxe barrutik egiten den oihu bakoitza, idatzia barne, murruan arrakala bihur liteke eta berau ez da, askok pentsa lezaketen maneran bertatik ihes egiteko, baina kanpokoari barrukoa erakusteko.

Espetxearen inguruko hamaika liburu, idazki edo sormen lan aurki litezke, azaltzen diren esperientziak bata bestearen oihartzunak dira. Elkarren artean mende beteko aldea izan arren irudi bertsuak azaltzen dira sarritan (ausentzia, espazio txikiaren estutasuna, bakardadea,...). Baina arestian esan bezala, espetxeak oso maila intimoan urratzen du giltzapean daukana eta hala luma hartzen duen presoak, aldiro zera pentsa lezake: espetxeaz, beste batzuek idatzi dute baina ez nik.

Janet Paterson aipatu dut hasieran eta itzul gaitezen harengana, bera ez zuten espetxeratu, ospitalean ingresatu baizik. Berrogeita hamarreko hamarkada aldera izaeraren desorekak elektroshock kolpeka osatu zitezkeela uste zen. Janet Patersonen amak alaba lobotomia bidez zentzatzea espero zuen, baina buru ebakuntzaren zain zegoela, Janetek izkutuan idatzitako “Lagoon” liburuak Zeelanda Berriko literatur sari nagusia, Hubert Churh Memorial Prizea, irabazi eta buru garbiketatik libratu zen. Idatzitako hitz bakoizak heriotza mentaletik urrundu zuen, ebakuntzaren (eta amaren erabakiaren!) aurka erlojupeko lasterketan buru garbiketatik libratzeko bide bakarra: idaztea.

Nago gu geu ere ez ote garen, Janeten antzera, heriotza mentaletik libratzeko idazten ari. Don Bildurraren aurka erlojupeko lasterketan, geure buruak izuaren katedraleko estoldetan amildu aurretik letrak juntatzen... erdu eta tori zuretzat gorde itzazu galtzetan.

Oier Gonzalez Bilbatua. St. Martin de Ré, 2011ko otsailean.

Lagun izoztua. Irakurtaldia

2011-01-05T16:51:00.003+01:00

Egunero esnatu behar dudalako (8). Arazo Gramatikalak..

2011-01-05T16:50:00.001+01:00

Seguru naiz dagoeneko damutua dela, bere baitan ongi daki ez zituela hitzok erabili behar. Baina berandu da jada, parean daukanak kamiseta kendu du eta hurbiltzeko esanez oihuka ari da. Ahari topeka hastear dela dirudien arren I. eta biok patioari bueltak emanez jarraituko dugu, ez gara zirkura gehitu (ezagun dugu, gainera, halakoak nekez bukatzen direla ukabil dantzan, oihu eta imntzioak bai baina hortik landa ezer gutxi). Funtzionario tropela ere patio atarian paratu da, ez dira bertatik pasako beren araudiak/ausardiak hala egitea debekatzen dielako. Kamera eta funtzionarioen muturren aurrean edonor odolustu liteke, patioaren erdi-erdian kokatzearekin nahikoa duzu.

Elkarri oihuka orain, esandakoak irentsi beharko dituen horri aurpegia zuritu zaio eta bera ez da kamiseta gabe dagoena. Tentsioa patio osora zabaldu da, beste zenbait bi oihularien tartean sartu dira hain gutxiagatik ostiaka hastea ez duela merezi esanez, arbitro lanean-edo. Izan ere hemen oso gutxi behar da giroa lehertzeko. Ordu laurden lehenxeago gertatu bezala, okerreko esaldi bat, adibidez: “Espèce de salope !” (puta alaena!). Frantsesez ez da kasik esaldiaren amaiera aditzen, beraz taldean egon ezkero ezin jakin “salope” edo “salopes” esan duen, singularra edo plurala erabili ote duen, forma konkretua edo orokorra. Nori deitu dio “puta” beraz? Edonor izan liteke, hau da, sesioan hasteko gogoz den edonor, hain zuzen kamiseta kendu berri duen hori berori. Sikiera perpausa luzeago bat izan balu, testuingurua hobeto zehaztuko balu,orain ez litzateke trantze eskas honetan aurkituko.

Gramatika kartzelarioak bizi gaitu, eta zeinen garrantzitsua den esaldiak patxadaz konposatzea, kopurua argi eta garbo adieraztea.

P.S.: Bukatu da sesioa, aspaldi Ixorretako plazan ikusitako ahari topekak ez bezala, adar tartetik darion odolik gabe.

Oier Gonzalez Bilbatua. Villefranche sur Sa^ne, 2010eko abenduak 07.

Egunero esnatu behar dudalako (7). Filosofia.

2011-01-05T16:25:00.001+01:00

Epiktetoren inguruko hitz artean endredatuta ekin diot arratsari, inguruotan estoikoen oldozpenak lagungarri litezkeela iruditu eta JAKINen argitarau lantxoan murgildu naiz (euskara, etxean ibiltzeko txapinen mailatik haratago, zinez haratago, dagoela frogatzen duten elementuz lepo dut ziega). Estoikoren iritziz, halabeharra ez da existitzen, unibertsoan dena gertatzen da beharrezkotasunez, gertaera eta izate guztiak elkar lotuak daude, organikoki. Panorama honetan, gizakiari geratzen zaion askatasuna tartea, ekidin ezinaz gaindiko erabaki ahalmena, arrazoimenean datza, beharrezkotasunez gertatzen den horri ematen diogun zentzuan alegia. Ideia honi tiraka, Epiktetoren pentsamendua gordetzen duen liburu Enkhiridioneko aipu batek erakarri nau: Gertakariek ez dute gizakia aztoratzen, gertakariei buruzko iritziek baizik. Logika honi jarraituz, objetuek zentzumenak eragiten dituzte eta horrela osatzen da irudi objektibo bat. Beraz irudiok ez daude gure borondatearen menpe, beharrezkotasunak sortu ditu eta hala egiazkoak dira, baina irudiotaz dugun pertzepzioa okerra izan liteke. Patioan sarri asko entzun dudan “mahktub”i (“idatzia dago”), Arrazoimen unibertsala esaten diote estoikoek. Patuak bildu gaitu patioan.

Baina zeinen gutxi irauten duen hemen filosofiak. 205 ziegan dagoen “Renard” leihoan oihuka hasi da, ziegaren ateari ostikoak emnez zalaparta areagotuz. Ze importa zaio Epikteto, leihoko barroteei helduta funtzionarioek “puta kume” kolpeka agutzen dituen horri? Zalaparta honi, txinpanze oihuak egiten dituen beste hura elkartzen zaion bitartean gaitz erdi.

Eta nik ez dakit zerk aztoratzen nauen gehiago, gertakariak berak edo gertakariari buruzko ene iritziak.

Oier Gonzalez bilbatua. Villefranche sur Saône, 2010eko abenduak 06.

Egunero esnatu behar dudalako (6). Denbora.

2010-12-23T16:43:00.000+01:00

Denbora.

Bai, ba, 7 eta 2 bi seme alabak ditu.

Eta paf! nerabezaroko lagunari bi ume gehitu behar izan dizkiot kolpean. Iragan urteotan sarri gertatu zaidan kontua da hau, etxetik ospa egin eta atzean utzitako jendearen berri jasotzen dudalarik, beren irudi nerabeari (ospa egitean gazte xamar baikinen), pertsona helduaren atributoak atxiki behar izatea. oroimena kontraesanez betetzen duen sentimendua eragiten dit honek eta sarritan gertatu zaidan arren, aldiro zur eta lur gerazten naiz. Klandestinitatea den Ez-leku horretatik, espetxea den Des-lekura igaro nintzen duela 5 urte inguru. Ez-lekuan, inguru hurbilaren erreferentziak galdu nituen, ozta-ozta iristen zen arrastoren bat edo beste, baina fondamentu hadirik gabe beti. Bestela ere, non jasoko nituen nik albisteok? “Bestaldean”? “Mugaren bestaldean”? “Sasian”? Horiek ez dira leku konkretu bat, klandestinitatea ezer izatekotan ideia baita, egoera mental bat, ez-leku bat (klandestinoak, bere etxe ondoan edo handik mila kilometrora, klandestino izaten jarraitzen du). Gero deslekura ekarri ninduten (izate desmuntatxe erabatekoa da espetxea) eta hemen pixkanaka atzean utzitako errealitatea, nolabait, berreraiki ahal izan dut. Baina oso partziala da irudia, iturriak, halabeharrez (edo espetxearen graziaz), oso mugatuak baitira.

Gure baitan, iraganetik dakargun argazkia ez da aldatu, baina aurrera doa etenik gabe eta argazkia ezin da berdina izan orain. Izatez, argazkian azaltzen diren aldeketok dira ihes doakigun denboraren erakusle. Erlojuko orratzen artean ez baita joan zaigun denbore hau, denbora guzti hau, kabitzen.

Oier Gonzalez Bilbatua, Villefranche sur Saône 2010eko abenduak 1.

Egunero esnatu behar dudalako (5). Elurra.

2010-12-23T16:41:00.000+01:00

Elurra

Arratsean, patiora atera eta ni izan naiz beroni itzulitxoa eman dion lehen presoa. I. konbentziozko agurrak emanez aterpean geratu den bitartean, ttipi-ttapa, oinatzik apenas erakusten zuen zoru elurtean bakarrik. Eguerdian mara-mara erortzen hasi eta ez da egun osoan geratu, hau dugu urteko lehen elurtea eta aldiro lez sasoi honetan loratzen diren ostatuko neskaren koplak entzun ditzaket nire baitatik: Elurrak mardul dario/ euriak dirudi liho/ ene bihotzak ez diezazuke sekula esan adio. Aspaldi barne barnean sustraiak bota zituzten neguko loreak, nori bidali izan gabe ere bertan dirautenak. Noiz edo noiz harriak lez izatea nahiko genukeen arren ez gara harrizkoak malgré nous.

Patioaren lehen itzuli horretan elur hautsaren hotsa aditu nezakeen eta elurretan emandako pauso bakoitzaren oihartzunak kanpo aldera eraman nau, hemen eta han elurrak hizkuntza bera baitarabil. Agian horregatik zait hain nostalgikoa elurra, murruaren betsaldeko hotsak nire baitara dakartzalako, askatasunaren saudadea. Zuriz jantzita, inguruko sareetan zintzilik dauden aiztoz betetako alanbreak sastraka meharrak dirudite, burni hari elorridun sasiak elurpean.

Fokuetako argiak ere beste tonu bat dauka, jatorrizko zuritasuna elurrak jan dio. Poste metalizatuei kolore laranja leun bat darie, fokupean, gaur, gure paisaia mugatua tonu epel batez tindatua ageri da.

Bai, soineko zuriz mozorrotuta, espetxea, atsegina izan liteke, eguzkia berriz ateratzen den arte.

Oier Gonzalez Bilbatua, Villefranche sur Saône 2010eko azaroak 30.

Egunero esnatu behar dudalako (4). Arranoa

2010-12-23T16:39:00.001+01:00

Egunero esnatu behar dudalako.

Arranoa

Bizi zikloen aldaketa adierazteko parabola eder batekin topo egin dut ARGIAn. Bertan azaltzen denez, arranoak 70 urteko bizi esperantza omen dauka. baina 40 urte ingurura iristean, bere naturak, erabaki baten aurrean ezartzen du : Alde batetik, dagoeneko gogorrak ere ez diren moko zein atzaparrekin eta urteek erasandako lumekin modu baitezpadakoan bizi-edo. Bestetik 150 egun irauten duen eraldaketa prozesu bati ekitea dauka, haitzetako arrakalaren batean gorde eta bere mokoa hormaren kontra kolpeka erauzi behar du. Moko berria hazten delarik, hatzapar eta luma zaharrak erauzi behar ditu gero. Prozesu honi ekinda soilik biziiraun lezake arranoak beste 30 urtez.

Eta nire burua irudikatu dut. Izugarrikeria honetatik libratuko naizen egunean zenbat gauza erauzi beharko dizkiot nire izateari? Parajeotan denbora igaro ahala, hatzaparrak eta mokoa atera zaizkio nire bihotzari, ehizatzeko baino ahizatua izan ez dadin. Lumak, aldiz, ugari eta eder ederrak nituen baina orain enbarazu besterik ez didate egiten. Izatearen arrakalak, arima edo dena delakoaren zauriak, nola senda litezke? ezen barren horretan eragiten du inguratzen nauen bakarmortu honek. Sarriren hitz batzuen oihartzunak zera diost, preso izandakoak ez duela sekula ziega atzean uzten. Panoramie.

Eta nire burua irudika dezket, urjario baten azpian, nire azalean behera doan emariak tarte honetan bildutako lohia garbituko balu bezala. Kontua da halako dohainak dituen iturririk baden edo dagoeneko, zirenak, porlanak irentsi ote dituen. Bitartean alkandoran gordeko dut arranoaren parabola, bihotzaren ondoko patrikan.

Oier Gonzalez Bilbatua, Villefranche sur Saône 2010eko azaroak 29.

Egunero esnatu behar dudalako (3). Zirrara

2010-12-23T16:37:00.002+01:00

Egunero esnatu behar dudalako (3). Zirrara
Espetxeak suposatzen duen eraso etengabeari aurre egiteko, baliabide ezberdinak dauzka presoa. Batzuk drogaren laino artean buruak murgilduta ezabatzen dituzte leihoetako barroteak. Bestetzuei gorputzaren edertasunarekiko obsesioak zulotik aldentzen uzten die, gihar kolpeka murruak eraistea helburu agian. Telebista aurrean emandako denbora, soilik kanpotik itxi (eta zabaldu) daitekeen ateari begira emandako denbora murrizteko darabilte beste askok. Baidra eskulanei guztiz emanda bizi direnak, liburu artean murgilduta....
Esperientzia kartzelarioa oso maila pertsonalean jasaten denez, preso haina gartzela daudela esan liteke. Baina espetxea zerbaitek bereizten baldin badu, hori bertan dagoenak dituen aukera murritzetan laburbildu daiteke. Kanpoan dagoena aukera aniztasunean galduta bizi da, barruan , aldiz, daukagun urriari azken ttanttaraino zuku guztia ateratzera behartuak gaude. horregatik esperientzia pertsonalak badira ere, ezaugarriak etengabe errepikatzen dira.
preos dagoen militanteak badauka eguneroko astunean arnasa hartzeko beste elementu bat: ideologia. Gauden leku hontara ekarri gaituzten arrazoiak hausnartzeko denbora daukagu, borrokara bildu gintuzten zioak zintzuk diren etab. Baina hausnarketa ideologikoa buruan jasotzen da, bihotz taupadak mustroaren barrunbeotan kasik ez dira aditzen. Nolabait esatearren, gure izate militantea oinarri politiko hotzetan eraikitzera behartuak gara hemen. kanpoan badira manifak, ongi etorriak, kontzertuak omenaldiak.... bihotza dardarka jartzen dizkiguten uneak, hausnarketa ideologikoei sentimenduak ere gaineratzen zaizkie. Hemen bihotzari eragiteko elementuak falta zaizkigu, nola elikatu beraz barneko dardara hori? bisitak eta gutunak, hain beharrezkoak ditugun sentimendu iturri dira, existentzia izoztu honetan su apur bat. Tarteka, kontrabandoan, manifa kontzertu eta abarren arrastoak jasotzen ditugu, bihotza (berriz) zirrarez betetzen dizkiguten etxeko errealitatearen zantzuak.

Halakoetan ohartzen da bat, bihotz taupadarik gabeko ideologiak, izotzmendi metalizatu honen erdian, oso arnas laburra daukala. Zirrararik gabeko hausnarketak zulo hontan bizirauteko ez duela deus balio.

Oier Gonzalez Bilbatua. Villefranche sur Saône 2010eko azaroak 26.

Egunero esnatu behar dudalako (2). Fikzioa eta errealitatea.

2010-12-23T16:37:00.001+01:00

Egunero esnatu behar dudalako (2).
Fikzioa eta errealitatea.
Fikzio bat idaztean, fikzioak berak zenbat du asmakizunetik eta zenbat errealitatetik?. Errealitatearen hariaz jositako fikzioak ateratzen zaizkit tekla artetik, ezin ekidin dezaket, zer edo zer asmatzeko oinarriak erreala behar du izan. Oinarri horri ertzak nabarmenduz edo ezkutatuz errealitate berriak (hain berri ez direnak beraz) sortzen ditut, ferietako ispilu magikoen antzera. Bertan islatzen dena aurrean paratu den horren irudi fikzionatua besterik ez da.

Hutsetik zerbait sortzea posible ote da? Ezerezean eraikitako sormen lanik ba ote? Bizi garelako sortzen dugu eta arnasa hartzen dugulako bizi gara, arnasa hartze soilak gure inguruarekin lotzen gaitu eta oinarri oinarrizko lotura honek jada badu gugan nolabaiteko eragina. Estimulua eta sorkuntza biak elkarren eskutik doaz, zerbait sortu ahal izateko dena delako bultzada bat behar da, alta, estimulua zertan oinarritzen da zera erreal batean ez bada? noiz uzten dio errealak izateari? Non dago muga? pertsonaia bat sinesgarria izan dadin, errealitatearen zantzuak mnabaritu behar dira, baina nabarmenegi egin eta fikzioa bera pikutara doa.

Fikzio bat eraikitzeko ahaleginean, goiz erdia beregan pentsatzen igaro dut eta patiora jaistean kabinatik deitu diot, bere ahots erreala entzuteko beharra nuen. eta orain zalantzan naiz ea errealitatea ote den fikzioa gainditzen duena, edo alderantziz fikzioa ote den errealitatea gainditzen duena.

Oier Gonzalez Bilbatua. Villefranche sur Saône 2010eko azaroak 25

Egunero esnatu behar dudalako. Trasladoa... edo.

2010-12-23T16:33:00.000+01:00

Egunero esnatu behar dudalako.
Trasladoa... edo.

Zer den norbere egunerokoa beste norbaiten esku egotea. 07:30ak inguruan funtzionarioak I-ren atea ireki duela sumatu dut. 07etako erronda egin ondoren berriz atea irekitzeak, goizeko lehen orduetan, trasladoa esan nahi du. “Azkenean!” pentsatu dut nere golkorako, eta egia da, bazen garaia I-rentzat. Patio berean bueltaka 5 urtetik gora igaro izanak, espetxe hontan denbora gehien igaro duen preso titulua eskaini dio. Izan ere, moeta honetako zuloak tarte laburrak igarotzeko prestatuak daude: bereziki disziplinarioak, bereziki komunikazio eskasdunak, bereziki aktibitate eskaintza urrikoak. Epaitua izan bitartean urte parea igaro eta ospa, hori da normalitatea. baina euskaldunok, espetxeari dagokionez, normalitatetik aprte gabiltz, beti.

Normalean bezperan abisatzen diote presoari hurrengo egunean trasladoa izango duela, horrela bere farfailak biltzen has liteke. Guri goiz berean eta ordubete dugu dena atontzeko, , normal. Urduri xamar baina espetxe honetatik alde egiteaz pozik trasteak biltzeari ekin dio I-k, ni adi, gosaltzen nuen bitartean egunkaria (azaroak 07ko alea, gaur) irakurriz, alboko ziegatik zer entzungo. Kanbasak leporaino bete ondoren iritsi da funtzionarioa, nire ziegara etorri eta elkar besarkatzeko aukera izan dugu. Besarkada estua baina sorpresak eragin lezakeen zirraraik gabea, bi biok egun honen zain igaro ditugu azken hilabeteak eta Villefranche-tik ospa egitearen pozak gainontzeko sentimendu guztiak estaltzen ditu. Besarkada sentitua hala ere, adiskidetasunak, zinezkoak, ez du apaingarririk behar, bi biok ongi dakigu non gauden eta hemen enkontruak behin behinekoak direla beti.

espetxe atarian jaso du sorpresak adiskideak. fardelak miatu eta bera biluztuarazi ondoren (espetxetik ateratzeko bi aldiz biluzten gaituzte, espetxeko funtzionarioak lehenik eta bidaide izango dugun txakur koadrilak gero9, iritsi da notizia. gaur ez dute trasladatuko, helmuga duten espetxeko funtzionarioak greban dira eta ezin da inor bertara sartu. Erraiak nazkaz eta ezintasunez iraulita itzuli da I. ziegara, zeharo or side. Mugaren bestalde horretan aldiro aditzen den esaera bati jarraikiz, honatx traslado-tranpa.
Bitartean adiskidea alboko ziegan, zeharo dégoûté.

Oier Gonzalez Bilbatua, Villefranche sur Saône 2010eko azaroak 24.

Pariseko kaleetan barna begietako minez.

2010-08-31T09:30:00.002+02:00

Poliziak ea esku-burdinak estuegi dituen galdetzen dio mutilari. Ixtante bat lehenxeago biluztuarazi, ahoa irekitzeko eskatu, besoak altxatzeko esan eta trantze horretan altzealdea hobeto ikusteko buelta bat emateko agindu dion polizia ber-berak. Izan ere, politesse polizialaren arabera, kateak ahalik eta erasoen jantzita eraman behar ditu presoak. Kontuon inguruan hausnarrean abiatu da epaitegira eramango duen furgonetarantz. Hiru dira bidaiariak eta hiruak dituzte eskuak bizkarraldean lotuak, uniformez gainezka doan espedizioa. Beste bien azal ilunak eta beraiekin osatzen duen ilarak, aspaldiko Napartheid aldizkariaren irudi hura ekarri dio gogora: hiru itzal, hiruak kateaz lotuak, biren ile kizkurraren kontrastean hirugarrenaren txapela eta sudur luzea, "Soweto Euskal Herria baino hobeto". Ordutik udaberri nahikotxo igaro badira ere, egoerak berdin xamar dirau, garai berriek subtilitate berriak badakartzate ere, azal kolore-ilundunak eta euskaldunak katea astunetan endredatuak.

Furgonak sei zelula dauzka bere barnean, bertan, ozta-ozta esertzeko espazioktxo bat geratzen zaio mutilari. Eskuak bizkar aldean lotouak dauzkanez, zuzen esertzea ere ezinezkoa zaio eta belaunak estu-estu kabitzen dira kajan. guti goiti-beheti hilkutxa baten traza dauka kontuak, etzanda joan beharrean hala moduz eserita doa eta giltzapean egotearen sentsazioa kiriotetaraino hondoratu zaiola nabaritu dezake. Esku-berdinak, espazio txikia, epaitegira bidean preso izatearen herstura, errealitate fisiko erabatekoa bihurtu da. Zelularen atea gerritik gora burni-sare batez osatua dago, gaitz erdi, bestela "hilkutxa" metafora edo errekurtso literario bat izatetik, zinezko substantibo izatera pasako litzake. Substantibo itogarria. Hala ere, presoak ongi daki burni-sare honen presentzia ez dela errepublikar humanitate onbera baten ondorioa, hau ez dela bertan egotea suertatzen zaion gajoa aintzat hartuta eraikitako kutxa. Presoak uneoro zaindariaren begiradapean egon behar du, hori da giltzapearen legea.

Abaila betean abiatu dira beraz, siren adar hotsak bere baitan biltzen du espedizioa. Marru erdiragarria Pariseko kaleetan barna, goizalba aspalditxo pasea bada ere, "il est cinq heures, Paris s'eveille" irratian sarri entzundako kanta baten lehen hitzak mutilaren barne-muinetan dantzan hasi dira. Argi urdinak dituen despertadore mugikorra joka eta hiria bigarren aldiz esnatzen ari da. Gidaria ezker-eskuin juramentuak banatzen dabil, aginteari bide eman, eta polizia agintea da. Baina goizeko lehen orduetako kotxeen kaosak, Parisen, bere lege propioak ditu, aginte gutxi beraz, polizia gehiegi badago ere. Furgonetak abaila (haien) neurriz kanpo motelduz gero, segidan makadamamera jaitsiko dira armak eskutan agintari bidea emateko Lanera-bidean, kafetegiko kontuarrean dagoen horri croissant-a kontrako eztarritik joaten al zaio, halko estanpa baten aurrean? Sirenaren adar hotsa, oihuak, metraileta eta eskopetak, agintearen potreta egunari ongi etorria emateko.

Mutila, kutxan eserita, agintearen martxak eskaintzen dituen irudiok suma ditzake. Kafetegiko kontuarra, croissant-a... errealitatearen alde hortan bizi zen duela zenbait urte, atzo. Gaur eserleku pribilegiatua egokitu zaio, ez da beti hala izaten baina gaur kutxaren parean furgonetaren atze aldeko atea dauka. Poliziak metraileta eskuetan bertatik salto egiteko prest, honen sorbalda gainetik atearen lehioak eta leihotik Pariseko karrikak ikus ditzake mutilak. Udazken kolores jantzi dira inguruak, semaforoetan zain den jendearen jantzietan marroi ilunak nagusi, han hemen ageri diren zuhaitz bakanen tonu bertsua. Une batez, zigi-zaga dabilen patinatzaile bikotea furgonetaren abiadari eutsiz aurrera doa, zenbait metro elkarrekin egin eta beste norabide batera jo duten arte, badoaz. Burni-sare artetik mutilari iristen zaizkion irudiak, fotogramak bailiran, furgonetaren abiada berean aldatzen doaz. Souvenir denda baten atarian kapa eta antifaz beltza jantziak dituen manikia, plastikozko super-heroia. Notre Dame-ko zubiaren semaforoan katedralaren beraren zantzuak, dorre baten kantoia, argazki kamerez apaindutako turista saldoak. Mutilak burni-sare aretik irensten dituen fotogramek iraganeko paisaia ezagunak osatzen dituzte. Paris poliziaren furgonetatik ikusteak begietan min eman dezake baina ikuspegiak merezi dau.

Burni-sare artetik, begiak oroiminez blai.

Troyako usoa edo pax romana.

2010-06-27T07:35:00.003+02:00

Ederra zuen itxura, metalaren dirdirak harriduraz betetako keinuak zabaltzen zituen inguruetan. bukaeraren atarian aurkitu genuen goiz alban eta batek baino gehiagok halako lasaitu antzeko bat hartu zuen; "azkenean", "bazen garaia", "merezi dugu" eta estilo bereko perpausez bete ziren ahoak. Bukaeraren aatrian geunden, eta zer egokiago hegazti itxurako ikur kolosal hau baino?. Nondik iritsi zen ezin esan genezakeen, norbaitek "Herriak ekarri du!" aldarri egin zuen, baina dena esan behar baldin bada, une hartan Bukaeraren atari inguruak hutsik zeuden. Eta hala ere denok sinetsi nahi genuen, "bai Herriak solilik eraiki lezake tamaina hontako zera bat", nork bestela? Quand même, Bukaeraren atarian geunden, "merezi" genuen, urteak igaro genituen guk antzeko zerbaiten bila, gure gurasoek egin bezalatsu eta haien gurasoek eta haien gurasoen gurasoek; egia esan mendeak paseak ziren bukaeraren atarira bidean, pausoz pauso, eta iritsi ginen bai, joder baietz.

Mokoan itsatsia zuen olibondoaren erramuak, bertaratu ginenon inkontzienteetan kili-kili egin zigun. "Columba Ordinaria" esan zuen taldeko latinistak. Bai, Bukaeraren atarian ginen eta gurdi baten gainean paratuta, uso erraldoi baten estatua aurkitu genuen. "Gure garaikurra!" oihukatu zuten taldeko ausartenek, "Garaipenaren Enparantzan, erdi-erdian, jarriko diagu!" bota zuten beste zenbaitzuek. Goiz alba hartan nekeak bat-batean desagertu ziren, irudiaren dirdira denen begiradan islatu zen, liluraz lepo irrifar aldra bat osatu genuen. Gurdiari sokak lotu eta tiraka hasi ginen, Etxera bidean. Norbaitek kantatzeari ekin zion, hura zen bozkarioa, zinezkoa. Etxera bueltan gindoazen garaikurraren pisua lepoan hartuta. halaz ere itzulerako bidea erraz egin genuen, inolako oztoporik aurkitu gabe, tiraka generaman ikur erraldoiak bidea zabaldu baligu bezala.

Azkenik beraz, Etxera iritsi ginen eta "columba ordinaria" oliba erramu eta guzti, "Garaipenaren Monumentua!", Garaipenaren Enparantza erdian paratu genuen. Ez sinesteko moduko alitasuna zabaldu zen zoko-moko guztietara, eta ase arte edan eta dantza egin ondoren Usoaren abaroan etzan nintzen, irrintzi alaien erdian. Gorputza seko errendituta baina bozkarioz gainezka, begiak itxi nituen, Garaipenaren Enparantzaren erdian, iluntzea zen. Bukaeraren Hasiera.

Je vends des mots.

2010-06-23T17:49:00.002+02:00

Naufragé de la societé.
Trafiquant d'idées,
Je te vends un mot
A quatre sous.
Enfermé dans le silence.
Bouche cousue par le Grillage.
J'ouvre une faille avec
Mes phrases.
MAIS.
Mes mains sont des oiseaux
Qui volent sur le papier.
LIBRES.
Mes plumes crachent de l'encre,
Je plane à travers des métaphores,
Et je grimpe,
Je grimpe des montagnes d'oxymores. A la fin du vers
Je tombe à l'envers.
Tel un Icare
Qui brûle ses ailes.

Oier Gonzalez Bilbatua. Villefranche sur Saône, juin 2010.

J'ai un rêve. I have a dream...

2010-06-21T15:57:00.002+02:00

J'ai un rêve...
Mais je n'arrive pas
A me souvenir.
J'ai un rêve...
Mais la nuit
On ne sait plus où elle va finir.
J'ai un rêve...
Et pour le récupérer
Je ne sais où je dois aller,
Pour m'envoler,
M'évader
De ce putain d'enfer.
J'ai un rêve...
Mais pour le réaliser
Il vaut mieux s'éloigner
Des barreaux
Des carreaux
Et des cris de corbeaux.
J'ai un rêve...
Mais à quoi ça sert
Si je ne peux le concrétiser.
J'ai un rêve...
Un putain de rêve
Mais voilà le problème,
Sous ce ciel blème,
J'ouvre mes yeux
Et il n'y a pas de matinée joyeuse.
Qui avait rêvé
De lendemains radieux ??????????

Oier Gonzalez Bilbatua. Villefranche sur Saône, juin 2010.

…de la déresponsabilisation en détention.

2010-03-09T17:52:00.002+01:00

…de la déresponsabilisation en détention.

Villefranche sur Saône, le 09-02-2010

Oier:

Chére A.:

Il est 10:.30 et à cette heure je devrais être à l’Atelier de production vidéo, mais il est évident que je suis ici bloqué à l’intérieur de la cellule, pour des raisons que j’ai mal à comprendre…mais va comprendre LEURS raisons. Je suis énervé et comme chaque fois que j’ai ce sentiment qui me serre la gorge, je prends la plume (bon, cette fois-ci je devrais dire le clavier).

Comme accordé avec la Direction de la M.A., je ne peux pas y aller à l’Atelier,puisque aujourd’hui c’est le tour de I. (compagnon basque). Il résulte que lui a réussi de se faire accepter au magazine de taule, chose que je trouve certainement formidable (ce moi qui l’avais encouragé d’essayer). Comme il est inscrit là-bas il ne viendra plus à l’Atelier, donc quelqu’un pourrait dire que le faite que je sois assis devant mon ordinateur et pas sur celui du Production Vidéo est la conséquence des circonstances non voulues par les gérants de la pénitentiaire. Je ne suis pas si sûre que ça.

La semaine dernier j’ai eu une réunion avec l’assistante sociale et l’intervenant extérieur de l’Atelier. Ils m’avaient proposé de m’investir encore plus en étant l’”auxiliaire vidéo” (c’est celui qui gère le canal interne de la télé où on édite nos prods) mais la Direction avait refusé leur proposition (ne t’inquiètes pas, je ne vais pas développer ici les grandes lignes d’un quelconque complot contre les détenus basques). Franchement le refus ne m’a pas étonné du tout, ça faite quatre ans déjà que je tourne dans ce sous-monde qui sont les prisons français, j’ai eu le temps pour commencer à voire la logique de l’institution (même s’il à toujours de quoi s’étonner – pour la plupart des cas négativement-). Mais une chose est d’apercevoir la logique et un autre d’accepter. Ce n’est pas seulement que je ne peux pas être auxiliaire, deux basques ne peuvent pas participer ensemble au Atelier. (¡!??). Avant qu’I. puisse intégrer le magazine nous étions tous les deux inscrits au Vidéo et chaque semaine un des deux participait. Petit hic de l’histoire si l’un ne pouvait pas y aller l’autre restait de même en cellule…un tour donc perdu à l’Atelier. La semaine dernière j’avais proposé de nous mettre tous les deux dans la liste, et que nous deux allions gérer notre présence à l’Atelier. Nous avions bien compris que la Direction ne voulais pas qu’on sois ensemble au vidéo (une attitude plutôt insensé puisqu’on est ensemble à la promenade, sport, école, bibliothèque, parloir…sois partout sauf à l’Atelier). Donc sur la base de cette décision nous pourrions avoir géré notre participation, en étant tous dux inscrits, en cas où un des deux aurait un autre compromis (comme ça à été souvent le cas, notamment à cause des parloirs du jeudi) l’autre pourrait y aller.

Je trouve que la responsabilisation de l’individu reste une part importante de son développement en tant que tel. Au tours de notre parcours vital, nous cumulons une série de compromissions qu’il faut assumer, cette assomption entrain certains contraintes (se lever tôt pour aller au boulot par exemple) qui façonnent notre identité. On peut dire que nous arrivons à notre âge adulte quand nous assumons la responsabilité totale de nos actes (c’est ainsi quand nous parlons des lois n’est ce pas ?). Pour moi il s’agît là des évidences, des vérités qui se heurtent contre les murs de la prison, puisque du moment que nous franchissons la porte (en tant que détenus) nous rentrons dans une dynamique de déconstruction personnelle. La déresponsabilitation du détenu, donc son infantilisation, il y est pour quelque chose. Nous décidons de moins en moins sur notre vie et nous sommes forcés à assumer une logique d’assistanat très convenable pour l’Administration. Plus on est assistés moins on a envie de s’insurger, ou au minimum de rouspéter, devant une décision arbitraire.

La vie ne s’arrêt pas aux portes de la prison, donc notre développement personnel non plus. La plupart des gens qu’arrivent ici sont en rupture avec la société, les raisons sont multiples (psychologiques, sociales…) le constat est le même. En lieu de court-circuiter cette désocialisation, la prison aliène encore plus l’individu. Nous sommes coupés de nos liens affectives, l’accès à une éducation reste un parcours de combattant, de la sexualité ne parlons pas… Je viens de nommer dans cette dernière phrase des vecteurs importants pour la construction d’une identité et al socialisation de la personne, que devraient être facilités ou au moins respectés, ici au contraire ils sont au contraire ils sont carrément bafoués. Quand je parlais de nous laisser gérer notre participation à l’Atelier, je me referais justement à nous laisser prendre la responsabilité du dite participation. Être responsable pour tout simplement « être », la seule conscience de ce faite me prémunis du travail de sape mené par l’Institution Pénitentiaire. Je me sens moins en rupture avec les autres, ou ma rupture avec la société est avant tout politique. Mais le besoin du développement personnel (plutôt culturel et intellectuel) reste intact en moi, c’est justement une des raisons pour laquelle je me suis inscrit à l’Atelier vidéo.

Eh bien dis donc !... il est déjà midi passé et la chronique de mon humoriste préféré (Didier Porte) va commencer sur France-Inter. Peut-être ces quelques lignes ne seront pas de grande utilité mais pianoter sur le clavier restera une exercice fort relaxant pour moi. Et ouais ! Il faut se procurer tous les moyens possibles pour rester Zen dans cette antre débordante d’hystériques de la sécurité.

Cordialement

Oier Gonzalez Bilbatua.

P.S. : Pour finir voici quelques mots de Victor Serge, il les avait écrit au début du siècle dernier, comme quoi la situation n’a pas évolue.
« En elle-même la prison française, régie par d’antiques règlements, n’est qu’une absurde machine à broyer les hommes. On y vit dans une sorte de folie mécanisée ; tout semble y être conçu par un esprit sordidement calculateur de façon à abêtir, à aveulir, à empoisonner d’une rancune sans nom le condamné, auquel la machine tend visiblement à rendre impossible le retour à une vie normale. »

Kontrabandoan igarotako hitzak.

2009-12-25T08:22:00.003+01:00

Artega dago mutila, bezperan berandu xamar arte aritu da letrak juntazten.

Mahaiko lanparatxoaren argipean luma eta papera. Tinta beltzaren jarioaz, txuria den espazioa hiztez zipriztintzen ari da. Bonbilaren argiak, mahaia eta mutila bera zirkulu horixka baten baitan biltzen ditu. Antzokiko argiek, antzezlea taularen gainean zirkulu batean biltzen dituen bezalaxe. Ziegako taularen gainean, mutila, bere trama propioaren antzesle. Eta badirudi argi horren baitan, aldiro, bere mundutxo propioa eraikitzen duela. Mahaiaren gainean: ur botila, azken tragoa falta zaion tea, kristalezko mermelada poto batean, orrien nahaspila; urdin koloreko gutun azala; argazki bat.

Baina hori atzo izan zen eta gaur artega dago. Lo faltagatik begiak kiskaliak dituela senti dezake, gauean letra artean ibiltzeak eragiten duen erredura. Hala ere, nekearen gainetik, paperean bere baitako munduaren zatitxo bat askatu duelako atsegina. Bere territorio intimoaren zentimetro karratu parea gutun azal batean gordeta. Praketan disimulatua daukan gutun azal urdinean, bere baitako eremu horren zentimetro karratu parea.

Artega dago mutila beraz, gainontzeko presoen antzera lokutorioetara jotzeko atea noiz irekiko den zain. gorroto du ixtant hau, ez daki zein funtzionariok irekiko duen atea, lokutoriora sartu aurreko miaketan estu hartuko ote duen ere ez daki. Galtzetan daraman mundu miniaturazkoa kanpotik ikusten al da?. Ziur da ezetz baina... Atean azalduko den txakurrak mutilaren urduritasuna usnatuko al du? Latex aseptikoz jantzitako eskuek, gerrialdea miatzean, praka eta alkandoraren artean gordetako gutun azala nabarituko al dute?.

Atea ireki da, uniformatua esku txuri aseptikoz armatuta preso ilararen buruan paratu da. "Monsieur Gonzalez, box 1!". Mutila ilaran doan pausuz pausu eta ez daki astiroegi mugitzen ote den edo arinegi, zelatatuaren ezinegona. Atea, uniformatua, bere eskuen mugimendu mekanikoa bizkarretik behera, gerrialdea, praketako poltsikoak, txorkatilak,... ondo, badoa, miaketa atzean utzi du. Lokutoriora sartu aurreko azken pausoak. Lehen besarkada, muxuak, eta aspaldi irakurritako hitz batzuen oihartzuna iritsi zaio bere barrunbeetatik mutilari. Kontrabandoaren sakuetan bidaiatzen duten hitzak, bestela iristen diren hitzen antzekoak dira, mezu bertsua daramate, baina lerro artean intimoagoak dira, hitzen arteko espazioa infinitua bihurtzen da hala. idatzi duenaren eta irakurriko duenaren, bi bien ametsak kabitzen dira bertan. Letren Artean amets egiteko espazio infinitua.

Laztanetik, laztanera, gerripetik gerripera, espetxetik kalera, kontrabandoan askatuko den gutuna.

"Les histoires sont des lettres. des lettres envoyées á n'importe qui, á tout le monde. mais les plus belles sont faites pour être lues par quelqu'un en particulier."
John E. Wideman. "Damballah"

Bisita ondorengo hezetasunean.

2009-12-25T07:42:00.002+01:00

Ziega barruan, bakarrik nagoela, agur esan berri diodan lagunaren presentzia are gehiago nabaritzen dut. Bere argazkiei begira, bere usaina arropetan,... Bisitan eman eta jasotako laztanen akorduan, apurka-apurka nere sexua duela ixtante bat lokutorioan gertatu bezalaxe berriz tenkatzen ari dela sentitu dezaket. Bertan hasitakoa hemen bukatu beharra oihukatzen ari da. Prakak erantsi ditut, galtzontziloak, biluzik geratu naiz berriz, baina miaketan ez bezala oraingo honetan plazer hutsez, kamiseta soinean utzi dut, laztantzen naizen bitartean lagunaren usaina sentitzeko. Komunean eserita, bertako atexka itxi dut, giroa pixkat ilundu eta intimitate gehiagoren bila. Eskua xaboiz hezetu dut gero, hala sexuan gora eta behera errazago labaindu dadin. Gorputz osora zabaldu den sentstzio eztia. Begiak itxita lagunaren gorputza erraztasun harrigarriz irudika dezaket. Lokutorioan, ferekatu dudan sexuko hileak nere hatzen artean nola kiribiltzen diren nabari dezaket. Irudia nere buruan zehazten doan erritmo berean, puzten doa nere zakila. Ordu erdi lehenago eku artean izan ditudan ipurmasailak, haren titiburu gogortuak,... Gorputzeko berotasunak irudimena dantzan jarri dit eta lokutorioa aspaldi utzi dugu, bere gelako ohean agertzeko. Nere mingaina laztanaren kobatxoan nola jostatzen den imaginatze hutsaz, gorputz osoa dardarka jarri zait. Astiro-astiro gorantza noa, bere bulartxoak nere ezpainekin bildu arte. Haren lepoari bisita txiki bat egin ondoren, gure mingainek elkarren ezpainetan topo egin dute. Elkarren ahotik egarri haundiz edaten hasi garen ixtant berean hondoratu da lehertzear dagoen nere zakila bere aluan barna. Elkarren erritmoan hasi gara, dantza ezti batean elkarren gorputzak bilduz, atzera-aurrera, lehenengo lasai eta gero erritmo azkarrago batean. Atzera eta aurrera. Atzera eta... Nere arnasestua (edo biona da ?) entzun liteke mugimendu etengabean. Apurka-apurka, zakilean gora doan hazia nabaritu dezaket. Eta plazerez betetako bere irrifarra ikusi dudan ixtant berean lehertu naiz, haziaren epeltasuna eskuan nabari dezaket, gorputz osoa halako lasaitzasun gozo abtean murgildu da... Begiak ireki ditut, komuneko iluntasuna, ziegaren komuneko iluntasuna, ziegaren iluntasuna eta hala ere bisitak utzitako arrastoa, sexuaren plazerra, ausentziari gain hartu dion laztanaren presentzia.

Sexua ere mugatua dugun inguruotan, plazer hartze bakartia bakardadearen aurkako sabotaia ekintza da, grina piztu digun hura gure larru artera dakarkigun bultzada. Sexualitaterik gabeko izate inhumano nahi gaituzte, eta guk larru azalaren berotasun eztia aldarrikatzen dugu. Kerubin asexuatuak baino, zerua saltoz harzteko prest dagoen deabru eta sorgin koadrila.

Hodei guztien azpitik eta sasi guztien gainetik, bizi pozik eta ekin gogor borrokari... eta larruari.

DENBORA.

2009-12-25T07:25:00.002+01:00

Goizeko 7ak: atearen irekiera.
7:30ak (asteartea, osteguna edo larunbata bada soilik) dutxa.
10 minutu.
Turnoaren arabera
eta lehena tokatuz gero, goizeko 8etan patioa.
Bigarren turnoa 10etan.
Ordu bete eta 30 minutu zirkuluan bueltaka.
11:30etan bazkaria.
12:30etan ateak ongi itxiak daudela ziurtatu ondoren funtzionarioa badoa.

Txakur aldaketa.

13etan arratseko funtzionarioaren erronda. "Bonjour".
Lehen turnoa izan ezkero 14etan patioa,
bigarrena 16etan.
Ordu bete eta 30 minutu
bueltaka, bueltaka, bueltaka.
Arratseko 15etan korreoa.
Postontzia, hutsik dagoen kabia herdoildua.
17:30etan afaria.
18:30etan arratseko funtzionarioa badoa.

Txakur aldaketa.

Erlojuaren orratzetatik urkatu gaituzte.
orduek haragia urratzen didate,
minutuek bihotza zatitu.
Tik-tak, tik-tak.
Segundu bakoitza
arantza bat
erraietan.

Denbora libratu behar dugu.
arantzak erauzi,
bihotz zatiak kolatu
Haragia josi,
urkatzen gaituen soka moztu.
denbora libratu.
Aztikerixek eitteko astixe jarein.

Antzinako ipuinetatik...

2009-12-25T07:20:00.002+01:00

Aintzinako ipuinetatik gatoz
eta gazteluko sukaldean,
ikurrina,
dontzeilaren trapu higatuen artean
gordeko dugun arte,
gure herria,
ezer izatekotan,
etorkizun ideia izango da.
Herria, aintzinako ipuina, etorkizun.

Exilio é.

2009-12-25T07:14:00.002+01:00

Exilioa, neguan egindako
ibilbidea da.
inondik eta inora urrutiratuz.

Zerutik malko txuriak mara-mara.
Eta atzera begiratzean
egindako bidean utzitako arrastoa.
Aurrera begiratzean,
zapaldu gabeko, urratsik gabeko,
eremu elurtua.

Exilioa ibiltzeke dagoen espazio txuri zabala da.
Idazteke dagoen orria
Txuria
Exilioa.

"La vie un vide immense à recenser". René Char.

2009-09-09T17:35:00.002+02:00

Papier. Une plume qui crache de l'encre. Il est tard et la lampe est allumée. Étrange bruit de la plume qui danse sur le papier. Une phrase. L'année vient de commencer. Même sentiment que le début de l'an dernier et de celui d'avant. Une enveloppe, un timbre. Des nouvelles qui arrivent au compte-gouttes. L'ami fêtard vient d'être père. Le cancre de l'école est devenu adjoint au maire. Une lettre, une photo. Une odeur qui à voyagé dans le temps., le sourire qui va avec. Une tendresse lointaine. À bientôt. À bientôt?. La main qui s'agite, une larme. Noiz arte?. Jusqu'a quand?. La lune qui croise le cadre de la fenêtre. Les mots inondent le papier. la nuit divisée en centaines de petits carreaux, une étoile, des morceaux de mur, des barbelés. Le vent qui insuffle la vie aux sacs plastiques accrochés aux barbelés, des petits fantômes en mouvement au milieu de la nuit. Un lit. Moitié-vide ou moitié plein?. Tu me manques. Des nuages aussi quadrillés que les étoiles. Pleuvra-t-il demain?. L'encre ne mesuffit pas. La chaleur d'une caressse est irremplaçable. Le temps qui passe lentement. une heure a 60 minutes, mon coeur bat à 60 pulsations par minute. La plume qui suit son chemin au travers du papier aussi quadrillé que les nuages, les étoiles la fenêtre. Et derrière la plume, moi en train de m'en aller à l'interieur de ce monde quadrillé. Une évasion.

Murat

2009-09-06T10:48:00.000+02:00

Ziegako leihoan dagoen burni-saretik haratago ikusi ahal izateko bi sistema ditut. Aurpegia barrote eta burni-sarearen kontra pega-pega eginda jarri ezkero, burni-sarearen karratutxo bana nere begien parean, gainontzeko sarea ia desagertu egiten da. Burniaren hotza aurpegiko azalaren kontra. Bestela, mahaian jarrita kanpoalderuntz begiratu nahi badut, derrigor begi bat itxi beharra daukat. Karratutxoak txikiegiak dira eta barnean ez dira bi begi sartzen.

Otordu bakoitzaren ondoren, oso mugimendu handia suma dezaket Muat-en leihoan. Batimenduaren bestaldean dagoenez, leihoko karratuen artetik ikus liteke adiskide kurduaren leihoa. Bera da arratoi hegalarioi ogi papurrak ematen dizkien bakarrenetarikoa. “Secours catholique” -ak hilero ematen dion 20€ -ko diru-laguntza tabakoa erosteko behar du. Beraz aldez edo moldez, beti prekarioki, ingurukoook pasatzen dizkiogun kontutxoekin eta espetxeak banatzen duen janari (kalitatez eta kantitatez) eskasarekin irautea beste aukerarik ez dauka.

Behin, GARA-n azaldu zen Newroz eguneko argazkia erakutsi eta ziegan itxatxiko zuela komentatu zidan pozik. Batek jakin noizko oroitzapenetan murgil eginda. Alemanian zenbait urtez lan egin ondoren, Frantziara igarotzea erabaki zuen. Zoritxarrez 2001-etik aurrera, Frantziar estatuak ez du kurduen errefuxiatu politiko statusa onartzen. Ordutik bere visatua berritzeko aukerarik izan ez duenez paperik gabe ibili da Murat. Paperik gabe baino, legezko paperik gabe ezen merkatu beltzean 3000€ ordainduta pasaporte bulgariar bat eskuratu zuen. Berak dioen bezala, lehen ordainketa honen ondoren pasaportea berriztau behar izan ezkero, artisau berari 300€ ordainduta nahikoa luke (prix préferentiel).

Zoritxarrez pasaporte bulgariarrak ez dio espetxeari itzuri egiten lagundu. Denbora luzez eraikuntzan (ouvrier maçon) lanean aritu ondoren, bere patroi turkiarrak ez zion soldata ordaindu. Paperik gabe zegoenez, polizia etxean salaketa jartzea ezinezkoa zitzaion. Beste bi lankiderekin batean (hauek patroiak bezain turkiarrak, zapalkuntza dena/denok berdintzen gaitu), jostailu dendan errebolberra erosi eta nagusiaren bulegoan sartu ziren. Agian errebolber erreal bat izan balitz, zorrak kitatzea lortuko lukete. Baina mehatxuek jostailuzko pistola bezain indargeak, ez zuten nagusia kikildu. Laitser sei hilabete egingo ditu espetxean, bere familiari diru apur bat bidali ahal izateko Frantziara iritsi zen Muratek.
Bere begiei darien tristura erabatekoak “me plomb le coeur”.

DELIMITADOREAK.

2009-07-23T17:18:00.002+02:00

"No he estado con los delimitadores de las primaveras..."
Aditu diot Silviori eta azken aspaldian, Durango eta Euskal Herriko zenbait herrietan mugatzaile lanean dabiltzan kolore guztietako delimitadoreez akordatu naiz. Haga luzeak eskuan hartuta ibili dira gure herrietako kaleetan barna lurretik hainbat metrora eskegita utzitako irribarreak lapurtzen. Goitik behera beltzez jantzitako izorratzaile profesionalak gehientsuenetan, opa diguten etorkizunaren adierazgarri. Beltza eta ongi izorratua.
Jaurlaritza berriak, euskal presoen argazkiak erretiratzeko agindua eman dau eta diligentzia beldurgarriz (edo are ubelgarriz, Galdakaon borrek utzitako arrasto iluna kontuan hartuz gero) ekin diote manuari haziendako zakurrek (betikoek). Helburua, inpunitate espazioak garbitzea omen da. Hotzikara eragiten duen higienea darabilte hauek. Duela urte parea, gaur egun frantziar presidentea den Fatxotik antzeko promesa egin zuen. Orduan, frantses hirietako periferian dauden auzoak, karcher-a hartuta garbituko zituela esan zuen. Dirudienez, bazter auzoak zikintzen dituen jendaila ("la racaille") kanporatu beharra zegoen. Aski ezagunak dira ondoren lehertu ziren istiluak.
Han eta hemen, boterearen garbizalekeria grisa, aniztasunaren kolore biziak ezabatu nahi dituen araztasunaren nozio uniformatzailea. Euskal Herrian, beraz, jaietako gune herrikoienetan (hauek ere, Frantzian bezalatsu, periferian eta jendailaz beteta?) musturra sartu eta makil dantzari ekin diote. Lehen, horman itxatxitako mezuak denbora luzea iraun zezakeen. Hormaren zimurrek paperaren zimurrekin bat egin arte. Halakoetan mezua paisaiaren parte bihurtzen zen, kasik bertan desagertzeraino. Nago zentsuraren hatzaparrek, zimur artean mezua desager dadin ekiditea lortuko ote duten.
Baina ikurren ehiza honi, erregimen anakronikoen ustel usaina dario. Delimitadore profesionalek, haien estatistika, kalkulu eta burokrazia grisean mugatu nahi dute elkartasuna. Nola lor liteke, baina, elkartasuna den izate bizi eta bihurria?. Izan ere debekuek eta zigor arbitrarioek elkartasuna eragiten dute. Nolabait, injustizia enpatiaren iturri dela esan liteke. Zanpatua dagoenari eskua luzatzea, jarrera zinez naturala da, naturala denez. Debekuak, zigorrak...injustizia orobat, ongi ezagutzen dugu Euskal Herrian, elkartasuna orozgaindi, ezaguna den bezalatsu. Auzo, kirol, kultur...elkarteetatik hasi eta herri mugimenduen aberastasuna ikustea besterik ez dago, elkartasunaren errotzeaz konturatzeko. Egoera hontan euskal presoon argazkiak zirtziltzea zeharo antzua dela iruditzen zait.
Nik aparteko poltsa batean gordetzen ditut, hona iristen diren letrak. Erremitean azaltzen diren izenak kontatzen hasiz gero, bi eskuetako hatzak gutxi, oso oso gutxi dira. Nondik dator, luma hartuta zientoka kilometrora dagoen horri hitz parea bidaltzeko taupada? Nola mugatu lumaren dantza? Nola isildu berau eragiten duen melodia eztia? Nirearen antzeko zenbat poltsa daude espainiar eta frantziar espetxeetan sakabanatuta? Zenbat izen, luma eta hitz? Gure ikur eta argazkiak hautsiko dituzte, seguruenik haien amorruak amorratuko gaitu gu. Baina Eukal_Herriko zoko-moko guztiak, irrifar errebeldez gainezka esnatuko dira eten gabe. Etenik ez duen elkartasunez.
Garbizalekeria asasinoaren jo-puntu izan den Jon Anza gogoan.

Patioan. Blogak & letrak. Villefranchetik Larrabetzura.

2009-06-06T06:06:00.002+02:00

Patioan.
Patioan zirkuluan paseatzen gara, erlojuaren orratzen kontrako norabidean. Berez, giltzapean ihes egiten digun denboran atzerantz itzultzeko ahalegin desesperatua dela dirudi. Ezagutzeko aukera izan dudan espetxe guztietan norabide bertsuan dabil jendea, erlojuaren orratzen kontra etengabe. Fresnesen izan ezik, bertan aste parea igaro nituen eta patioak estuegiak dira zirkuluan ibili ahal izateko (Fresnesen ez dago denbora harrapatzeko ahalegin deseperatuentzat espaziorik).
Azken egunotan Petrurekin batera zirkulu andana marraztu ditut. Janzten dituen alkandora dotoreek ozta-ozta izkutatzen dituzte, (nere ustean) are dotoreagoak diren tatuajeak. Dutxan ikusi ahal dudanez, 50 urteko errumaniarrak gorputz osoa tatuajez josia dauka. Besoak, izterrak, oinak, bular aldea eta bizkarra, amabirjina koloretsuz, sua darien deabruez eta tximeletez apainduak dauzka. Tatuaje koloretsuok, aspaldi espetxean egindako beste ilunago batzuk izkutatzen dituztela komentatu zidan behin.
Gai honen bueltan, herenegun, dutxa hartzen ari ginela, (Villefranchen astearte, ostegun eta larunbatero, goizeko 7ak eta 8ak bitartean, 10 minutuko dutxa hartzeko eskubidea dugu. 10 minutu ni plus ni moins. Dutxara sartu orduko, matoiak 10 minutu irauten dituen uraren giltzari eragiten dio. Denbora hori igarota, automatikoki, urik gabe geratzen gara. Batzutan, eskatuz gero edo tira-bira baten ondoren, matoiak giltzari bigarren buelta bat ematea gerta liteke. Baina goizeko 7etan , funtzionarioarekin istiluak izanez gero eguna hasteko gogoa ere izan beharra dago), Petruk izterrean duen amabirjina bat erakutsi eta “tatuaje honen azpian dagoen beste tatuajeagatik 5 urteko espetxe zigorra irentsi nuen Alemanian bota zidan. Trenez, frantziar pasaporte faltsua patrikan, Bruselastik Berlinera zihoala, polizia alemaniar batekin eztabaidatxoa izan zuen. Bidaia txartelik gabe zegoenez berehala ordaindu beharreko amenda jarri zioten. Baina Petruk, markoak beharrean dolarrak zituen karteran. Treneko tabernan dirua aldatzen saiatu eta kale. Konpartimendu ezberdinetan atzera eta aurrera (txakurren begiradapean noski) ibili ondoren, ez zuen beharreko dirua lortzerik lortu. Hainbeste bueltarekin petruren desmartxak polizien susmoak altxa zituen, beraz atxilo hartu eta komisariara eraman zuten.
Txakurtegian pasaportea berea ez zela esaka hasi omen zitzaizkion. Gainera, trenean atxilo hartu zuen txakurrak, Petruk alemanez hitz egitean ez zuela azentu frantsesa zioen. Kontua are gehiago okertu zen esku eta besoetako tatuaje “talegeroez” galdezka hasi zirenean. Arropak erantsi eta tatuaje guztiak erakustarazi zizkioten. Hala, txakurrak orduan izterrean zuen tatuajea ikusi zuten. “Nola da posible, frantziar izanik, izterrean Football Club Bucarest-aren logoa tatuatua izatea?”. Hitzok entzutearekin batera, bere libertatearenak egina zuela ohartu zen Petru. Bere hatz markak ordenagailuan sartu eta kreditu txartelen salerosketa ilegalagatik atxilotze agindua zuela ikusi zuen txakurradak.
“Porca miseria!” bota dit, Italiatik estraditatu berri duten errumaniarrak.

Dispertsiorik ez!. Les prisonniers basques au Pays Basque!.

2009-04-08T18:15:00.003+02:00

ZIGOR TOVARITXA AGUR.

2009-03-29T10:10:00.005+02:00

Frantziako frontearen ipar-ekialdeko trintxeretatik idazten ari natzaizu. Asaltoari ekiteko ordu gutxi batzuk falta direlarik, txokolate eta tabakoaren trukean ezker eskuin aurkitu ditut, zuri gutuntxoa idazteko beharrezko diren trepetak (orriak:txokolate ontza bi; luma: tabako motxin bat; tinbredun gutun-azala: liatzeko papera eta tabako eskukada). Komunikatzeko modurik xumeenak ere modu aztoragarrian garestitu dira parajeotan. Baina nork jakin, burua trintxeretatik atera eta ondorengo segunduan, arnasa betirako moztuko didan berunak gorputza txikituko ote didan. Lumak luma izateari uzten dion tenorea duzu hau. Astiro doian denboraren (idi gorrien gurdi hori) zimurretan, norbere arrastoa zizelatzeko herraminta bihurtzen da. Besterik ez bada, gure existentzia efimeroaz haratago joango den zerbait sortzeak, ixtante batez hilezkor bihurtzen gaitu. Hilezkor, odol hustutako gorputzen erdian, paradoxikoa dirudien arren, hala senti daiteke bat lumari eragitean. Herenegun, kapitain tovaritxaren oihua entzun eta erasoaren lehen arnasaldian, berrehundik gora gorpu loratu ziren lokatzezko zelaian. Eta zergatik nago hemen, pareko zelaian ahoz gora erraiak bistan ditudala, gorpu egon beharrean?.
Parisko akuartelamenduan elkarrekin geundela, zuk esan zenidan ipar-ekialdeko frontera destinatu nindutela. Gorputzeko hotza, arimaren hotz bihurtu zen lipar batez eta "deterrua" hitzak bihotz/gogoaren zoko guztiak bete zizkidan. Dibisioko beste tovaritxek, abattoirera bidean doan txahalari begiratzen zaion erruki bertxuaz agurtu ninduten. Hau bai patu ziztrina Zigor tovaritxa!.
Frontearen alde hontan, gorputza eta arima dira, biak batera izoztu direnak. Dena da hotza hemen, elur zikinez altxatutako panpina konpainia osatzen dugu. Lerrook idazteko ere zailtasunak ditut. More kolorez aspaldi tindatu ziren hatz puntta izoztuek min ematen didate. Egia esan, gorputz osoa ubelduraz betea daukat edo gorputza bera da ubeldura erraldoia bihurtu dena. Parisetik ekarri nituen gutiziak agortzen hasi dira eta hemen trukatzeko zerbait izan ezean, bi egunean behin banatzen dute arrantxoa. Etxeko zerrien askan jateko hobea aurki liteke eta hala ere antsietate izugarriz irensten dut hemen banatzen diguten masa koipetsua. Zerbait izanen du zera hotz honek, ezen trintxeraren zulo ezberdinetatik arratoien begi gorriak nabari ditzaket, atezuan latorrizko ontzietan geratzen diren apurrei ekiteko prest. Hala ere piztiontzako benetako festa trintxeraren bestaldean dago, metrallak zatitutako gorpuen artean.
Iñigo tovaritxak nere etorreraren berri ikasi orduko, zituen azken tabako apurrak, neri oparitzeko komuneko paper erroilo baten truke xautu ditu. Parajeotan komuneko papera suposatzen duen lujoa deskribatzea zaila da. Gorpuzteko gainontzeko atalak kaka eginda ditugula, uzkia tertziopelo xamurrez garbitzearen lujoa. Tuberkulosiak jota aurkitu dut Iñigo tovaritxa. Begirada burua bezain galduta, uniformearen atzeko hezur multoaren azpian, gaztetxoak gineneko lagun mina ezgutzeko zailtasunak izan ditut. Ezpain ajatuak dardara geldiezin batean murgilduta, hitz-totelka munduaren akabera, apokalipsiaren zaldun eta infernu danteskoak darabiltza ahoan gaixoak.
Zigor tovaritxa, fronte guztiak gogorrak dira, baina ipar-ekialdeko hontan, miseria gorria azalera itxatxi zaigu. Laister kapitain tovaritxak asaltorako dia joko du. Eta guk asaltoari ekingo diogu, itxatxita daramagun miseria honen kontra, lurrera botatzen gaituen lokatz piloaren kontra, zuzen nondik datorren ez dakigun metrallaren kontra....Hatzak izozten hasi zaizkit, ez dakit nire izkiluaren gatiluarari eragiteko gai izango ote naizen. Ez dakit noizbait berriz elkar ikusteko aukera izango dugun. Itxaropenez betetako biharamunak este batzuentzat utzita.
AGUR ETA OHORE ZIGOR TOVARITXA.

Lettre à A.

2009-03-23T16:02:00.003+01:00

Chère A:
Une fois encore je viens d'être transféré, en cette occasion depuis la M.A. Villeneuve lès Maguelone. C'est incroyable mais avec autant de changements je suis en train de découvrir "la France d'en dedans" (que c'est presque le triste synonyme de "la France d'en bas").
Cette fois-ci j'ai croisé le territoire français de la main de l'agence de voyages Tourtures. Avec un service d'accompagnement idéal nommé ERIS. A voir les mesures médicales (gants et cagoules) qu'ils prenaient, j'avais cru qu'on partait dans une jungle lointaine et plein de maladies. J'ai dû me mettre à poil devant les messieurs du service d'accompagnement, pendant qu'ils me filmaient avec une petite caméra. Je suppose qu'ils avaient besoin d'images de mon cul et couilles pour mieux me reconnaître en cas d'accident ou perte (j'ai une petite pensée pur l'ultra-traumatisé ancien directeur du Libé, don't worry la nudité est belle!).
Donc me voilà à Villefranche sur Saône. Ainsi ma famille est obligé de parcourir plus de 800 bornes pour une parloir d'une heure. On punis la famille pour mieux pourrir la vie des militant(e)s. Soit on perd nos liens affectifs, soit la famille est saignée économiquement (très pratique en temps de crise!). ou risquent leur propre vie en prenant la voiture pour venir nous voir et préserver nos liens.
Eh ouais ma chéré, c'est ça la nouvelle démocratie en France, Espagne, États Unis, Turquie,.... On offre des magnifiques voyages aux gens qui ne se rangent pas dans leur modèle de société.
Bon et sur ces quelques petites lignes, je te dits SALUT ET BON VENT...CRITIQUE.
Oier.
À BAS LES MURS.

Ver mapa más grande

L'insupportable légèreté de l'être.

2009-02-15T18:24:00.002+01:00

Jusqu'au 21 février prochaine se joue la pièce "Jean la Chance" de Bertolt Brecht au théâtre de la Bastille à Paris.
Cet oeuvre fut retrouvée dans les archives du Berliner Ensemble (compagnie de théâtre dirigé par Brecht) dans les années 90 et publiée en 1997. Elle est basée sur une fable des frères Grimm, où un paysan perd toutes ses possessions au cours d'échanges pas trop équitables (il troque un sac d'or contre un cheval, le cheval contre une vache, la vache contre une oie, etc.). Dans la version de Brecht, le paysan, au lieu du sac d'or échange sa femme. Un des détails le plus curieux de la pièce est que le paysan prend ces drôles d'échanges avec une allégresse impressionnante. Chaque nouvelle perte est vécue comme une libération, ou un enrichissement. Parfois on peut sentir cet 'étrange légèreté quand on perd quelque chose. Ça ne veut pas dire que ce qu'on vient de perdre n'avait aucune valeur pour nous. Mais justement, parce que cette chose avait beaucoup de valeur, elle est devenue trop lourde.
C'est ça que nous est arrivé: à une époque, on se sentait opprimé par sa présence, et petit á petit notre corps commençait à prendre une légère inclinaison. Comme si quelqu'un nous poussait vers le bas. Pendant ses promenades en ville, on voyait des êtres qui marchaient à quatre pattes et on sentait que le poids sur leur dos était plus lourd que le nôtre. De temps en temps, on rencontrait des gens qui rampaient par terre comme des asticots. Là, on constata que ces pauvres diables ne pouvaient même pas soutenir ce terrible poids.
Le temps passa et nous vîmes que si rien n'était fait, nous allions aussi finir en traînant par terre comme le reste. Il fallait lâcher du lest et nous l'avons fait. chaque acte mené au but nous approchait du début de nos vies, à notre enfance, à l'époque où il n'avait pas de poids. Mais les gens courbés, en nous voyant de plus en plus droit, commencèrent à nous regarder d'un mauvais oeil, à se méfier de nous. Jusqu'au jour ou ils décidèrent que nous étions en (un) danger. Ce triste jour nous fûmes accompagnés en lieu sûr (sûr pour qui?).
C'est pour ça que, maintenant, nos fenêtres sont habillés en treillis. La raison pour laquelle le ciel nous semble une feuille quadrillée pleine de tâches bleues. C'est, tout simplement, parce que nous sommes devenus trop légères et nous pourrions partir en volant de cette planète.

Le barrage.

2009-01-25T17:22:00.000+01:00

Au début du mois de janvier, le film "Un barrage contre le Pacifique" du cinéaste cambodgien Rithy Panh sortira dans les salles. Cette adaptation du livre homonyme de Marguerite Duras décrit le combat d'une dame française (Mme. Donnadieu, "la dame blanche"), pour construire des rizières au bord de la mer. En construisant un barrage, cette aristocrate presque ruinée, essayera de rendre cultivables des terres qui en principe ne l'étaient pas.
Le film nous montre une superbe fresque de l'Indochine française de l'époque coloniale. Le projet fou d'ériger un barrage contre la mer, se prête à multiples interprétations. La mer envahit les terres comme le colonialisme se répand par tout le pays. Le pays en tant que tel, mais aussi un autre pays, encore plus intime, l'identité, la culture des terres "inondées". Est-ce que faire face au colonialisme est (et reste) aussi absurde qu'ériger un barrage contre le Pacifique?. Le colonialisme fait tâche d'huile et noie les caractéristiques les plus singulières du pays submergé sous une nappe d'uniformisation. Parfois avec une bienveillance imprégnée d'un ethnocentrisme écoeurant et le plus souvent avec la violence tout court, l'identité d'origine disparaît. On laissera seulement la place à quelques singularités, réunies au sein d'un folklore vide de contenu, qui fera parti d'une identité décadente et en voie de disparition.
Donc construire un barrage signifie aussi la volonté de survivre. La "Dame Blanche" construit le barrage pour produire du riz. "Partout dans le monde, le problème d'accès à la terre pour les paysans reste crucial" dit le réalisateur du film. L'accès à la terre, c'est aussi l'accès à la vie pour tout un chacun, et ainsi n'importe quel pays. Il paraît que les terres qui ont été protégées par le barrage sont devenues les plus fertiles de la région. Le combat rend fertile la terre... et aussi l'âme.

Le royaume des masques.

2009-01-24T15:45:00.002+01:00

Le musée d'Orsay organise, jusqu'au 1er février, une exposition sur le renouveau du masque au XIXe siècle. Le masque, cet objet qui transforme la face du celui qui la porte, vient de l?antiquité en passant par le Moyen Âge. Il servait à renverser les rôles dans les carnavals et les fêtes de l'époque. Il connaîtra ses heures sombres vers la première moitié du XVIIIe siècle, moment où il subira des nombreuses attaques de part de l'Église.
Se déguiser, dissimuler nos intentions derrière le masque, tracer un sourire quand il y a des larmes, montrer la sérénité pendant que l'orage se déchaîne a l'intérieur: le masque peut-être un moyen de défense dans un milieu hostile. Puisque esquisser l'ombre d'une faiblesse dans un château qui étouffe de solitude, où les seuls êtres qui nous entourent, ce sont des vautours avides de charogne, peut s'avérer fatal. Donc, en franchissant la porte, nous enfilons notre masque particulier. On se heurte alors à un défilé de masques plus grotesques les uns que les autres. Les masques qui rient et célèbrent en fanfare la fête de l'hypocrisie.
A force de vivre derrière un masque, l'objet commence à se coller à notre peau. Il devient une autre peau. Jusqu'au moment où on ne sait plus qui nous regarde à travers le reflet du miroir. Est-ce que c'est le masque qui sourit?. C'est un sourire froid, mort, qui ne transmet aucun sentiment. On ne sait plus si nous sommes devenus des êtres gris et si cette horrible grimace nous appartient. Ou si c'est tout simplement un masque, que nous pouvons enlever à tout moment.
Parfois je voudrais avoir un masque en béton. Couvrir ma gueule avec le même matériel qui couvre les murs. Devenir une part de plus sur le fond gris. Disparaître derrière le paysage. Disparaître, la victoire ultime des tenants de cet antre où la solitude règne en maîtresse absolue. Et au milieu de nulle part et au centre du tout, moi et mon masque.

La prison de Fleury-Mérogis filmée par des détenus

2009-01-06T15:49:00.000+01:00

Urtarrilaren 3an denok Bilbora!

2008-12-22T18:13:00.000+01:00

Oier Villeneuve-Lès-Maguelone-n

2008-12-01T18:26:00.003+01:00

Tigris eta Eufrates.

2008-11-26T17:58:00.002+01:00

Tigris eta Eufrates, bata bestearen alboan mendian behera doazen bi ibai. Ez dira bereziki handiak ez eta bereziki txikiak ere. Sarritan inguruko nekazariak, haien animaliekin hurbiltzen dira. Erreka ertzean ardi, behi, zaldi...saldoak, bertako uretan haien egarria asetzen dute. Bitartean, norbaitek txirula atera eta doinu eta kanta ezberdinak entzuten dira bi ibaien luzera osoan. Hala izan du Tigrisek Eufratesen berri eta hala jakin du Eufratesek badela Tigris. Abeltzainek aspaldi ikasitako doinuekin, bi ibaien edertasuna goratzen dute. Eta bi ibaiek, bestea (hain ederra omen dena) ezagutu nahi. Itsasoan elkartuko dira, esan dezake nor edo nork. Baina zeinen zabala den itsasoa eta bertan bazter guztietako ibaiak biltzen dira. Denak bat eginda, bata bestearengan desagertuta, ezein ezagupide egiteko aukerarik gabe.
Tigris eta Eufratesen arteko bailaran aurrera doa denbora. Zibilizazio ezberdinek eraiki dute haien bizilekua territorioaren luze zabalera osoan. Erregeek elkar gudukatuko dute, erreinu bat suntsitu beste bat eraiki, bat suntsitu beste bat eraiki,... Bitartean, abeltzainek aspaldi aiton-amonei entzundako doinu berdinak kantatzen dituzte ibai ertzeetan. Hamarnaka urte, ehundaka igarota ere, aintzineko melodiak entzuten dira inguruko biztanleen ahoetan. Ibaiek elkarren berri dute, materia iragankor berdinak eginak daude, antzeko erritmoan dantzatzen dira haien erraiak. Hamarnaka, ehundaka urte bata bestearen alboan eta bata bestearengandik urrun. Antzineko doinuen baltseo banatuan. Eta Tigrisek Eufratesera nahi eta Eufratesek Tigrisera nahi.
Montzoi egun batez, ordea, baltseaoa gero eta indartsuago bihurtuko da. Euriteak bulartuta, arro behetik ibaien ahuena adituko da bailara osoan zehar. Elkarri deika, nahi eta ezinean. Zeru iluna, Tigris eta Eufrates ibaien bihotz iluna. Urak gorantz doaz, ibaien adarrak hatzamarrak lez, elkarrengana luzatzen saiatuko dira, ahalegin desesperatuan. Urak bidean aurkitzen dituen lehen zuhaitzak erauzi ditu. Arroa desagertu da eta ahuenak bat eta bakarrean bildu dira. Zeru-muga iluna, ur-muga ilunago batean bihurtu da. Mendeetan urperatutako desioa, izugarrizko besarkada suntsitzaile batean lehertu da. Azkenean, bi ibaiak bat eginda. Ur-gainean, itotakoen gorpuak.

Tic-tic-tic

2008-11-09T19:34:00.002+01:00

Si seulement je pouvais me débarrasser de mon dégoût des bruits et de la fureur qu'ils me donnent.
Je tourne et je tourne. Et tic-tic-tic.
Je ne peux pas fermer les yeux. Tic-tic-tic. Ce bruit infernal est rentré dans mon cerveau. Tic-tic-tic.
La couverture me dérange, le drap se colle à mon corps. Tic-tic-tic.
Les aiguilles de ma montre bougent de plus en plus lentement, le temps s'arrêt et tic-tic-tic.
Est-ce que ce bruit m'obligera à rester éveillé tout la nuit?. Tic-tic-tic.
Je ne peux pas sortir de ma chambre, je ne peux pas m'échapper du bruit. Tic-tic-tic.
Le robinet est cassé et l'eau coule goutte-á-goutte. Tic-tic-tic.
Le bruit de l'eau qui tombe sur le lavabo. Tic-tic-tic. Constamment.
Tic-tic-tic. Sans arrêt. Tic-tic-tic. C'est le bruit du temps qui passe. Tic-tic-tic. Lentement. Tic-tic-tic. Constamment. Tic-tic-tic.
Du temps perdu au fond d'un lavabo.

À la recherche de Godot. (Tentative d'un écrivaillon)

2008-11-04T16:39:00.002+01:00

Assis devant cette feuille blanche, li y a quelque chose qui bouillonne à l'intérieur de moi. C'est un ragoût de lettres qui demandent de sortir. Mais le chemin est long et la plume n'obéit pas tout le temps à mes désires. Il est impressionnant de se rendre compte que tous les mots du monde sont gardés dans ce petit machin et que parfois il est si difficile de les retrouver dans sa mer noire intérieur. et je plonge.
Au début c'était une vague...
idée après avoir vu ce programme à la télé. Avant l'idée il y avait une question, une question qui s'agrippait á mon cerveau, et qui me taraudait tout au long de la journée. Jusqu'au moment où c'est devenu une obsession. J'essayais de me distraire avec d'autres activités. Et dieu sait que je me suis forcé à le faire. Mais il suffisait de voir mon reflet sur la fenêtre (juste devant mon bureau), pour que l'image me renvoie la même interrogation encore et encore, et encore,et..."Il faudrait fermer les yeux!" dirait n'importe qui, mais en fermant les yeux je plongerais dans une pénombre où la seule référence deviendrait ce point d'interrogation.
Jusqu'au jour où je suis tombé sur quelques mots d'Enrique Vila-Matas, qui disait que la meilleure façon de se débarrasser d'une obsession était d'écrire sur cette obsession. Et la débuta ma deuxième galère, celle de l'impossibilité d'exprimer mon désarroi, l'énormité de la question me dépassait. J'essayais d'embrasser le vent, mais je n'arrivais pas á le retenir assez longtemps pour trouver une réponse.
Alors je tissais une toile d'encre afin de cerner mon angoisse.
Une suite.
"Vladimir.- Alors, on y va?
Estragon.- Allons-y.
Ils ne bougent pas"
Mais soudain une tache apparut á l'horizon. Une petite tache qui devenait de plus en plus grande. une figure qui marchait vers eux.
- C'est lui!. - s'exclama Vladimir
- C'est lui. - répondit Estragon."
La toile est tissée et il y a quelque qui bouge dedans.

Paisaia udatiarra.

2008-09-28T17:21:00.002+02:00

Goizaren lehen orduak besterik ez dira eta leihoan eskegita dudan toailaren bestaldean, sargoriaren bero sapa nabari liteke. Itzalaren frexkotasuna ahalik eta denbora luzeen mantentzeko saiakerak alferrikakoak dira hemen. Toailak uzten dituen tartetxoetatik haize haritxo bat satzen da, baina udako goiz hontan haize epelak are itogarriagoa bihurtzen du giroa. Izerditutako izara artean, jeiki aurreko ixtantea zertxobait luzatzea nahiko nuke. Gau osoa bueltaka pasa dut, izara umelak gorputzera gero eta itsatsiago, harik eta bigarren azal bihurtu diren arte.
Begiak itxita, erdi esna, leihoaren bestaldetik datorren zalapartak definitiboki jeikiarazi nau. Gaztetxoen irriak dira. Algaren artean, Cedric, Ibrahim eta Seb-en ahotsak bereizi ditzaket. Korrikaldiak eta txankletek bitumaren kontra ateratzen duten zarata, kla-kla-kla (claquette frantsesez). Ur botilari trago luzeak ematen dizkiodan bitartean, leihoaren alboan eseri eta toaila zabaldu dut. Hamabost urte inguruko gaztetxoak, nere leihoaren azpitik korrika igarotzean, zalapartaren jatorria zein den ikusi ahal izan dut. Hegan zailtasunak dituen kurloiaren atzetik dabiltz. Toailak eskuetan berau harrapatu nahian. Udako sargoriaren erdian bainujantzia da gainean duten arropa bakarra. Izerdi patxetan, harengana hurbildu orduko hegalditxo laburrak egiten ditu txoriak. Eta ihes egitea lortzen duen aldiro, Cedric bereziki, oihu eta barre artean lehertzen dira gaztetxoak. Animaliatxoaren ehiza, goiza atzera eta aurrera korrika igarotzeko aitzakia aurkitu dutela dirudi.
Bitartean, eguzkia, zeru-mugaren jabe bihurtu da eta lehen orduetako tonu gorrixkak bazter guztietara barreiatu dira. Leihotik sartzen diren eguzki printzek, laukitxo gorriak proiektatzen dituzte gelaren zoruan (eskolako kaiera odoleztatua).
Zeru-muga gorriaren aurrean, burni-sarez eta aiztoz betetako espetxearen zeru-muga grisa. Nere zeru-muga.
Algarak isildu dira, Cedric, Ibrahim eta Seb-ek kurloia harrapatu dute. Udako goiz hontan.
Villeneuve-les-Maguelone.
2008ko uztaila

Réflexion sur la paranoia de persecution au sein de la déténtion

2008-08-19T10:13:00.002+02:00

La paranoia persecutrice dont certains detenus peuvent souffrir au sein des établissements pénitentiaires est estructurale. Elle est une consecuence directe du fait que l'axe organisational de la prison reste la securité.
Á partir de cette perspective, tout est mis en oeuvre pour que le detenu est constamment surveillé. Pour que la surveillance puisse être effective, elle doit "induire chez le détenu un état conscient et permanent de visibilité qui assure le fonctionnement automatique du pouvoir"*. Alors pour assurer une visibilité constante, les anciennes constructions pénitentiaires étaient basées sur le Panopticon de Jeremy Bentham, qui, pendant prés de deux siecles, fournira le plan en étoile des prisons.
Donc, l'ápplication de ce principe chercherait la meilleure organisation spaciale pour qu'un seul regard puisse se diriger vers plusieurs points. Alors une construction pénitentiaire panoptique est celle où le gardien se tient dans une guérite maintenue dans l'obscurité, édifiée au point central d'une vaste élévation en cercle où sont distribuées sur plusieurs étages des cellules à barreaux, violenment éclairées. Ainsi, un grand nombre de prisonniers peuvent être vues par un seul gardien, sans qu'aucun ne sache si on le regarde.
Aujourd'hui, grâce (malheureusement!) aux nouvelles technologies, ce systéme est devenu plus subtil. Les cameras placées partout au sein du bâtiment, permettent au surveilllant de voir sans être vu, donc le principe panoptique pénitentiaire est respecté. Selon les mots de l'architecte de la prison de Seysses (parús dans le nº 53 du magazine "Dedans dehors"). Le bâtiment serait construit de tel façon que le déténu, à partir du moment qu'il sort de la cellule, soit à tout instant sous l'oeil d'une camera.
Dans un endroit où la notion de sécurité passe avant tout, le fait que le déténu interiorise le sentiment d'être constamment surveillé est trés practique. Il y a un reglement à respecter, le déténu ne sachant pas s'il est observé le respecte, la menace d'être puni ne le lâche pas. C'est interiorisation de l'autorité n'est pas un respect réflechi de la regle mais contraint. Le plus redoutable des flics, est le flic que nous avons à l'interieur de nous même. On s'auto-interdit de faire quelque chose et une regle imposée par un agent exterieur devient une habitude.
Cette logique est trés dangereuse puisqu'elle peut devenir une pathologie pur certains. À cause d'un manque total de veritables politiques de reinsertion sociale (mais aussi affective) au sein de la plupart des établissements pénitentiaires. Tous les conditions (enfermement abusif, manque d'intimité, manque de tranquilité,...) sont reunis pour accentuer n'importe qu'elle pathologie mentale ou physique. Ce n'est donc pas etonnant de trouver des détenus qui souffrent de la paranoia de persecution.

* Michel Foucoult. "Surveiller et punir". Edit. Gallimard.

Toulousera Martxa, Txanpi Oier gose greban

2008-06-28T09:43:00.000+02:00

Un monument à l'apatride

2008-04-13T20:55:00.001+02:00

Avec la gamelle du soir, la direction de la taule fait circuler un conseil juridique gratuit. Mais "les seuls thèmes à ne pas aborder concernant votre affaire et tout ce qui touche à la procédure disciplicinaire interne."(...).
Il s'agit d'un monument du foutage de gueule. On soit que depuis 1981, ni la justice, ni l'administration pénitentiare ne pouvent trancher la tête des détenus, alors ils se la payent. de la même manière, il-est, paraît-il, possible de rencontrer un dentiste (en ce qui me concerne, cela fait quatorze mois que j'attends...) aura qui, bien entendu, il n'est pas question d'evoquer le moindre problème dentaire. En revanche, nous pouvons "disposer" d'un coiffeur, avec lequel on peut aborder tous les sujets, selon la tradition de cette profession. Dommage tout de même qu'il ne "dispose" pas de ciseaux (trop dangereux!)...
Pour la petite histoire, je me suis insert á cette consultation juridique le 19 mai 2007. J'ai été reçu quatre mois plus tard et j'ai posé la question suivante: "Comment faire pour ne plus être français?". C'est en effect devenu une telle honte (je ne développerai pas, j'ai promis d'être bref!) qu'il me semblait urgent de faire cesser cet état de fait. Tête de l'avocaillon, plutôt habitué à la question inverse, et qui, je l'aurais parié, n'a pas su me répondre, me renvoyant au Code civil qui, comme de juste, est absent de la bibliothèque. Passons. J'ai depuis obtenu la reponse: c'est impossible!. Ou du moins, il faut préalablement obtenir une autre nationalité, la France étant signataire d'une convention par laquelle elle s'interdit de générer des apatrides. En voilá une bonne nouvelle! La France respecte scrupuleusement les conventions qu'elle ratifie! Ça alors!
Didier
Maison d'Arrêt.
P:S: Attention! Lettre sortie en fraude. Merci...
C.Q.F.D.

Ausentzia

2008-04-06T18:49:00.002+02:00

Ausentziaren espazio
infinitoa.
Bakardadearen neurria
mugaezina.
Hutsaren tamaina
amaigabea.
Baina hala ere,
ausentzia
bakardadea
hutsa
uki litezke
hemen ispiluari begira.

Demagun

2008-04-06T18:35:00.002+02:00

Demagun bakarrik sentitzen garela
oso bakarrik.
Demagun bakardade hortan
jaso dugun egunkarian murgildurik
gaudela. Mugaren bestaldeko, urrutitasun urruti
hartako oihartzunak dastatuaz (lau eguneko atzerapenarekin).
Demagun orri bat igaro eta
begirada batean laketu garela,
"sexologia, ximurrak, xamurrak,..." eta antzeko hitzak
begiradaren inguruan dantzan.
Demagun begirada argitzen duen
irrifarrak,
dantzan zebiltzan hitzak
eklipsatu dituela.
Demagun ixtante batez irrifarraren, begiradaren
leihotik so,
beste leiho bateko burniak, aiztoak
desagertzen direla.
Demagun argazkiko irrifarrak
irrifar bat eragin digula. Demagun bakardadea oso erlatiboa dela
bururatu zaigula.
Demagun irrifarraren, begiradaren,
bultzadaz,
aurrera darraigula,
biziak, aurrera darraiela,
tai gabe,
demagun.

Goizaldeko txorien kanta (7:28 AM)

2008-03-11T15:55:00.002+01:00

"Couchez vous par terre!"
"NON!"
"Je dis couches toi par terre!"
Agents de renfort au troisième étage!
Agents de renfort au troisiéme étage!
Couches toi!"
"NON!"
Dinbi-danba.
"AAAH T'ES EN TRAIN DE M'ÉTOUFFER! PUTAIN!"
Dinbi-danba
"Passe lui les menotes!"
Kri-kra, kri-kra, klik.
"ARRÊT, JE PEUX PAS RESPIRER, CONNARD!"
Dinbi-danba.
"Lève-toi!"
Dinbi-danba.
"Lève toi, j'ai dit!"
"ÇA VA, JE SAIS MARCHER".
Badoaz, badoa
bere gorrotoa, bere mina.
Haien bortizkeria, haien burni hotsa.
Goizaldeko txorien kanta.

Harea finezko hondartzak

2007-11-08T18:20:00.000+01:00

Orain imaginatu naufrago bat
ni
burdin eta porlanezko galernaren erdian
harea finezko
oroitzapen eta sentimendu goxoaren
hondartzan lehorreratzean.
Atzamarrak bere azal epelean hondoratu
bere atzamarrak nere azal epelean hondoratu,
Hondartzako brisara lasaiak
bere ahotsak
hurbildutako aspaldiko irudietan
oraindik
kulunkan
ni.

Zuk ere idatziko zenuke

2007-11-08T18:08:00.000+01:00

"Tu también cantarías
si te encontraras en un lugar como este"
Leonard Cohen

Zuk ere idatziko zenuke
zulo hontan egongo bazina.
Sarri, Lertxundi edo Izagirreren maila
sumatzera ere iritsi gabe.

Zuk ere idatziko zenuke
zulo hontan egongo bazina.
Lau lerro kaxkar
bata bestearen ondoan,
metaforatxo bat
eta bukatzeko egia literario bat.
Bakardadearen erdian
niaren bila,
lumaren atzetik.
Zuk ere idatziko zenuke.

De bouche à oreille. Radio Mon Païs

2007-08-02T15:23:00.000+02:00

"Palestinar preso bakartiak
irratia darama aldean eta entzuten du, betiere,
hurrintasunaren arrabotsa." Sarri

Hemen inguratzen gaituen naturak ez du marroi argi kolorerik. Baina hemen eta han, basamortuaren erdian zirkulu berdinak egiten ditugu. Herri eta famili egarriz.
Paraje honen erdian, ostiralero, irrati frekuentziez osatutako xamurtasun bafada. Familiaren, lagunen, hau da, etxekoen ahotsek inguratzen gaituzte 17:15-etatik 18:30-etara.

"Eta aideak dakarkionean bere sorlekuko
iturrien hotsa aditzen."
Sarri

Telefonoa:0033562272323

Interneten entzuteko jarraitu pausu hauek:

Sartu helbide honetan: http:www.tv-radio.com

Aukeratu Espace client, radio

Aukeratu Radio Mon Païs

Aukeratu eskuinean Windows Media Player.

Eta entzun, deitu…. Irrati bat baino gehiago entzuten baduzu itxi nabigatzailea eta utzi bakarrik Radio Mon Païsena.

Itzulera

2007-07-19T17:17:00.000+02:00

PHARTITZEKO TENORIA 1.
Goiztirian hodeiez ederreztaturik
lema hartuko duzu.
Korinthotik haztanduz betirako.
Laztanen nahia zein ilargik
du piztuko zure azalean,
haragiaren desira zein eskuk
asetuko?
Malkozko murrailen alboan
izkiriatzen ditut poemak
zure adatsean.
Rikardo Arregi.

Azkenengo besarkadari amaiera emango dion azken muxua,"asko maite zaitut laztana" esan eta banoa. Funtzionarioa atearen atzean zegoen ni noiz aterako zain. Nere bizkarrean atea nola ixten duen sentitu arren, jadanik ez dut atzera begiratuko. Pasiloan aurrera noala, pasatzen naizen lokutorio bakoitzean antzeko aurpegi luze eta goibelak, despedida garratzaren aztarnak. Ematen dudan pausu bakoitzeko, zure azken irudia burmuinean ongi iltzatua gera dadin ahalegintzen naiz.
Pasiloaren bukaeran ilara, funtzionarioak bakoitzaren zenbakia makinatxoan tekleatu eta bertan pasatzen dugu eskuineko eskua, "Accept". Itxaron-gelara sartzean ezagunen bat dagoen begiratu eta norbait aurkituz gero harengana noa. Zain gauden bitartean, albokoarekin hitz aspertua. "Zer moduz bisita?", Nor etorri da?", galdera eta erantzun tipikoak. Albokoen berbarotik haratago nago ni, duela minutu parea zurekin izan dudan hizketaldian oraindik buru-belarri sartuta. Zure ahotsa al da entzuten dudana?. Seguraski haren oihatzuna, bihotzetik gorantz belarrietara doana. Maitearen ahotsaren doinuak beti kontrako bidea egiten du. Kanpotik barrura jo beharrean, bihotzean jaio eta belarrietan lehertzen da oroitzapen goxoa. Mihaketa gelaren atea ireki denean barrura begiratu dut, bertan dauden funtzionarioak nortzuk diren ikusteko. Horrela gutxien miatuko nauen horrekin sartuko naiz. batzuetan, zorte eskaseko eguna tokatzen denean... nire turnoa iritsi da.
"Zer moduz?".
"Ondo, familiarekin beti ondo, nola bestela?".
Jertsea eman diot, kamiseta, oinetakoak, prakak, galtzontziloak jaitsi eta buelta bat eman. Galtzontziloak, prakak,oinetakoak, kamiseta, jertsea. Prozesuaren hoztasunak ezin du ezkutatu, presoa gutxiesteko dagoen ahalegina. Ahalegina ezen zure azken muxuak tatuatu didan irrifarra itzaltzeko hori baino zerbait gehiago beharko du uniformatuak. Zure laztanak beste leku batzuetan ere utzi dute haien aztarna, galtzontziloetako arrasto humela gure humanitatearen aldarria. Ziegako leihoa ixten duen burni-sare hotzak, bizitza, sexua hoztuko digula uste al dute?. Bost minutu lehenago eman didazun laztan bakoitzak, gorputzeko milimetro koadro bakoitzean lurrikaratxo bat eragin dit. Mustro urdinak galtzontziloa eskatzen badit?. Tori esango diot, maitasunaren gerrilak egindako ekintzaren aldarrikapen agiria.
"Bonne journée"
"De même".
Bigarren itxaron gelara igarotzean, mihaketaren aurreko itxaron-gela zeuden aurpegi tentsoak zertxobait lasaitu dira. Norbaitek zigarroren bat pasatzea lortu baldin badu, metxero eske ibiliko da.
Hormaren kontra nagoela, atea noiz irekiko diguten zain, pixkanaka-pixkanaka bisitaren errepasoa egiten hasten naiz. Entzundako hitz bakoitza, jasotako laztanak, emandakoak.
Oraindik zure usaina nabari dezaket, kamisetan itxatxita eta bertan babesten naiz. Beharbada norbait hurbilduko da zerbait esatera, eta nik oin bat orainaren eta bestea zurekin izandako inkontruan dudalarik,"oui", "non" laburrekin erantzungo diot. Oraindik elkarri lotzen gaituen hari mehar hori bizi-bizi mantendu nahi dut beste instant batez bada ere.
Iritzi da funtzionarioa, ireki digu atea, ziegarantz abiatu gara. Haize bolada fresko batek aurpegia laztanduz gero, zure azalaren epeltasunaz akordatuko naiz. haize bolada epela, zure hitzen freskotasuna. Denbora aurrera doan heinean, gero eta finagoa den hari mehe horri esker, hotzean eta beroan frexko nauzu. Edozein modutara ziegaren itzulera zure konpainian eginen dut.

Hau ez da literatur blog bat

2007-06-04T18:13:00.000+02:00

"Idazten ari den folio bakoitza argi edukiontzi bat litzateke orduan, argiaren uzta biltzen ariko da komediantea, garia biltzen duenak bezala, egun ilun haietan argiaren uzta biltzen, zegoen argi apurra landu eta hari forma ematen, hura itxuraldatzen. Argiaren inbentarioa ilunpearen garaian.
Borrokatzeko era bat"
HARKAITZ CANO. "Belarraren ahoan".

Hau ez da literatur blog bat. Komunikatzeko behar bat betetzen duen postontzi birtuala. Giltzapetua egoteak eragiten duen barne ezinegonari (barnean ezin egoteari), aterabide bat bilatzeko saiakeratxoa. Librea, libertatea lapurtu diguten leku honetan. Hau da, libre, libre, liiiiiibreaa. Muga tenporalik edo tematikorik gabe, beharraren arabera betetzen joango den bitakora. Konpromezu bakarra, nire erraietan bustiko dudala luma idazten hasi aurretik. Paperari egindako zauriei darien zukua, basamortuaren erdian. Eta zauriak haizatzea merezi al du?. Amamak, txikiak ginela, belaunean egindako urratuei merkromina jarri eta tiritaz estali beharrean, txandala belaunetik gora tolesten zigun. Hala zauriak hobeto aranasa hartuta lehenago itxi zitezen. Gero, merkromina oraindik sikatu gabe zegoela putz egiten genion zauriari, hazkurearen gainetik plazer txiki bat sentitzeko. Nor edonork, hemen azaltzen diren zauriei putz egin ezkero sentituko dudan plazer bera. Beraz hor doa harria errekan bera. Hasierako ertz zorrotzak, pixkanaka-pixkanaka leuntzen joango ote dira? eta erreka? Iturriak espero duen bidetik joango al dira bertoko urak? Bitartean erdu ingurura, begira, zerbait mugitzen hasi da basamortuaren erdian. Oier.
"Oh God, i could be bounded in a nutshell and
count myself a king of infinite space"
Hamlet.II.2

Le chant des partisans

2007-05-22T18:05:00.000+02:00

Ordokietan lagun
entzuten beleen
hegalaldi beltza?.

Entzuten al duk
lotutako herriaren
oihu garratza?

Ohé partisano
adi egon nekazari
edo langile.

Gauean etsaiak
odol ta malkoen prezioa
du jakinen.

Meatik igo
ta menditik jaitsi
kamaradak.

Lastotik atera
fusil, metraila
eta granadak.

Ohé, hiltzaile
haizko edo balaz
ekin fite.

Ohé, ekintzaile
kontuz pardelan duzu
"dinamite".

Anaiengatik
gara kartzelen
apurtzaileak.

Gorrotoa sakelan
goseak bultzatzen
miseriak...

Zenbait herritan
jendea ohe hutsean
amesten du.

Hemen gaituzu
gu gabiltza, guk hiltzen
ta hiltzen gu.

Hemen pasatzean
zer nahi, zer egin
batek daki.

Kidea erortzean
itzaletik atera
ordezkari.

Bideetan bihar
odol beltza eguzkitan
da lehortuko.

Txistu egin lagunok
askatasunak gauean
digu adituko.

Le chant des partisans. Joseph Kessel eta Maurice Druon.
Itzultzailea: Xabier Irastorza
Informazio gehiago: Wikipedia
Kantaren bertsio batzuk: Anna Marly

Paisaia

2007-05-06T17:38:00.000+02:00

Lehen:
Orain:

KORRIKA

2007-04-10T16:21:00.000+02:00

Alferrik gabiltza bestela

2007-04-10T16:19:00.000+02:00

Alferrik gabiltza bestela,
Bizitzen uzten ez digun
Guztia
Hiltzen ez badugu,
Ezingo gara bizi guztiz
Joxanton Artze
… eta hurrengo hitz hauek idatziz, hiltzen hasi naiz inguratzen nauen bortizkeria guzti hau. Lerrookin ene bihotzeko epeltasuna islatzen dut paperean, eta epeltasun horrek bueltan epeltzen nau ni. Ziega hotza, janari hotza txakurren bortizkeria hotza, izotzezko lubaki honetan. Maite ditudan horiengan pentsatzeak, eskuetako hatzak sikiera zertxobait epeltzen laguntzen dit. Baina errealitatea azkar asko inguratu da lerro hauen artera.
Burdin hotsak entzuten dira atearen bestaldean, bataila baten seinale. Ziegako atea irekitzean, guda-zelaira goaz edo guda zelaia da ziegara sartzen dena. Leku gutxitan sumatu dut, erraietan iltzatuta dagoen GORROTOA ( letra larriz idazten dena). Torturatzen duen txakurraren lerdean agian?. Bortizkeria hotz eta neurtuz betetako GORROTOA.
ATZO, kidea biluztu, lurrera bota eta ipurtzuloa miatu zioten. GAUR beste egun batez ez gara patiora aterako, ohean eserita, haiek atea ireki orduko prest ez omen geundelako. EGUNERO, komuneko papera faborez eskatu behar diogu, herenegun bortxatu gintun txakur berdinari. Eta kanpoko jendea ohartzen al da, zer gertatzen ari den, ATZO, GAUR, EGUNERO, gizartearen estolderia zikin hauetan? Zeinen ongi ezkutatzen den miseria guzti hau porlanez altxatutako eta aiztoz beteriko hesiaren atzean!.
Aspaldi irakurritako istorioko neskatxaren antzera. Diligentzian zihoan, bere bizitzako gora-beherak bidaideei kontatuaz. Ama gaixotasun izugarri batek eraman omen zuen eta aita bide lapur batzuek asasinatu zuten. Neskatxa, nebatxoarekin batera ( gelditzen zitzaion ahaide bakarra) ez dakit nongo laku batean bainatzen ari zela, kokodrilo bat ikusi omen zuen astiro-astiro nebatxoarengana hurbiltzen, nola hortz zorrotzez beteriko piztiaren ahoa irekitzen zen… Eta orduan diligentziako bidaztiak barre-algaraka hasi omen ziren, zorigaitzak gainezka egin behar zuen une berean, kontakizuna bertan moztuaz.
Izan ere gehiegi da eta zergatik kakaztuko dugu halako egun eder bat, besteren miseriak entzunaz? Gure jendartea aspalditik dago, dena ezkutatu nahi duen barre-algara etengabe batean murgilduta.
Ipurmasailak zabaltzen dituen txakurraren esku hotzak, norbere larruan sentitu ezik zaila da izugarrikeria honen benetako dimentsioaz ohartzea.
Oier Gonzalez Bilbatua. Euskal Preso Politikoa Toulouse-Seysses

Pausoz pauso

2007-04-10T16:18:00.000+02:00

PAUSOZ-PAUSO
Elurrak, nire zeldatik ikusi daitezkeen Pirineoen tontortxuak zuritu ditu. Gaur goizean alboko bizilagunak, “Begira, horma txuri horren bestaldean dago zure herria” esan dit. Nik erantzun diot, nere herriak horma txuriaren bi aldeetan dituela bere sustraiak. Tontor txuriak ikusita, banaketa edo muga sentsazioa areagotu egiten da. Baina zelako diferentzia inguratzen nauten, aiztoz beteriko, beste tontor gris hauekin alderatuta.
Futbol zelaiko zerua karratu haundietan zatitzen duten kableean gainean txori saldoak pausatzen dira: Haiek begira, Ixorretarraren hitz batzuk datozkit burura: “ Harrigarria da hemen kurloiek begira gerla sufritzen dugula eta, patioaren alde batetik bestera paseatuaz, gerla ematen dugula” eta horrela jarraituko dugu, patioan pausuak ematen, gerra ematen.
Espetxean emandako pauso bakoitza, kalean emandako, klandestinitatean emandako pausoaren iturri.
Klandestinitatean emandako pausobakoitza, espetxean emandako, kalean emandako pausuaren iturri.
Kaleanemandako pauso bakoitza, klandestinitatean emandako, espetxean emandako pausuaren iturri.
Eta horrela, barruan, kalean edo izkutuan emandako urrats bakoitza, gure herriak bizitzera ematen duen urrats bihurtzen dugu denon artean.
Izkutua borrokan ari direnei, espetxean borrokan ari garenoi, kalean borrokan ari zartenoi topa.
OSASUNA ETA ASKATASUNA
OIER GONZALEZ
TOULOUSE SEYSSES ESPETXETIK

Folhetos da feira

2007-04-10T16:17:00.001+02:00

FOLHETOS DE FEIRA (merkexeak)
Xoriak pausatu dira,Gure baitan.
Gaur goizean, esnatu eta leihoan paratu naiz. Elurra mara-mara ari da inguruak txuriz margozten. Giroari darion usainak, ikastolako garaietara garraiatu nau. Nola aritzen ginen etxerako bueltan elur-bolak elkarri jaurtiaz. Hatzamarretan hotzaren hotsez, mina izan arren, espaloiaren bestaldean zeuden kontrarioei, arnasa hartzen utzi gabe, dinbi-danba.
Teilatuan edo batek daki non abia egin duen itxas-txoria atzera eta aurrera dabil, janari bila. Elur txurian lorratz utzi ditu bere korrakaldi ernean. Leiho azpian dauden zakar poltsak, janari erdi ustela eta alboko leihoetatik jendeak botatzen dituen moeta guztietako detritusak, elurrak izkutatu ditu. Gaur, inguruko zikinkeriaz beti protestaka ari den Jean-louis pozik egongo da, elurrak zaborra menditxo ezezagunetan bihurtu bait du. Pareko futbol zelaia ere txuri-txuri ageri da, kondizio hauetan, seguraski ez diote inori bertara joaten utziko.
Neguko goiz hartan, ixtant batez izan bada ere, harrapatuta gaituen errealitate gordina, izara txuri batek estali du. Bainan zeinen efimeroa den materia txuri hau. Eguerdiko eguzkiaren lehen printzekin, elurra urtzen hasi da eta berriz ere agerian geratu dira, inguratzen gaituen alanbradako aizto zorrotzak, guri mehatxuka.
Angelo